Stalen hoefafdrukken voor Marrumse paarden

Kudde die in 2006 in nood raakte en de amazones die de dieren redden geëerd met een monument

Wereldnieuws waren de paarden van de Friese boer Lootsma in november 2006. De kudde graasde nog buitendijks, toen een noordwesterstorm opstak. Het wassende water dreef de tweehonderd dieren bijeen in een dobbe in het Noarderleech bij het dorp Marrum. Pogingen van militairen en andere hulpverleners ze vrij te krijgen strandden. De officials bleven met hun bootjes in de modder steken. Zes jonge vrouwen uit de buurt kregen het wel voor elkaar. Zij haalden de kudde met hun eigen paarden op. De beelden van de spectaculaire redding werden zelfs weer vertoond op de herdenkingsdienst voor Harry Mulisch, vorig jaar.

Vandaag is de redding precies vijf jaar geleden. In Marrum wordt een monument onthuld van kunstenaar Machiel Braaksma. Braaksma komt uit Marrum, maar dat is toeval. Dorpsbelang Marrum, initiatiefnemer voor het monument, riep kunstenaars uit de hele Waddenregio op met voorstellen te komen.

"Met zo'n monument geven we die plek betekenis", zegt Rein Bril van Dorpsbelang vijf jaar na dato. Destijds vond Bril het maar een poppenkast op de dijk. "We hebben hier ook eens een rare gier uit Spanje gehad. Daar kwamen dagenlang vogelaars op af. Dat met die paarden vond ik net zoiets." Machiel Braaksma stond vijf jaar geleden evenmin met de neus vooraan op de dijk. Het was voor hem ook afwachten, vertelt hij, of hij wel inspiratie voor een monument zou krijgen. Hij kwam op het idee de plaats van handeling met hoefafdrukken te bezaaien.

Braaksma: "Er gingen nogal wat emoties met het paardendrama gepaard. Verbazing, verbijstering, twijfel, wanhoop, hoop, vrees en uiteindelijk de triomf. Dat kon ik niet in een beeld stoppen. En ik wou ook helemaal geen beeld oprichten bij die zeedijk. De natuur is daar de baas. Met een standbeeld tast je de omgeving aan." Zijn paardenvoeten van roestvrij staal op de grond vallen op het eerste gezicht niet eens op.

Bril prijst de subtiliteit: "Van de zeventien inzenders wilde driekwart letterlijk iets met paarden neerzetten. Die vielen direct af."

Honderden hoefafdrukken liggen er op de dijk, over een lengte van dertig meter. Precies daar waar de paarden langs galoppeerden. De kunstenaar laat de hoeven uitwaaieren: opeengepakt in het begin, later met meer ruimte ertussen. Een paar dagen voor de opening krijgt een man uit de buurt op zijn kop van Rein Bril. De man heeft het gepresteerd met zijn auto over het kunstwerk te rijden. Een stalen hoefje ligt los. En in het gras zitten twee lelijke bandensporen. De dader probeert met een schepje uit zijn kofferbak de boel weer te fatsoeneren.

Het monument is nog niet helemaal af. Er moet een tekstbord bij, de bestrating wordt over een tijd nog verbeterd. En er komt een route die, als het weer het toelaat, naar de dobbe voert waar de kudde vast zat. Maar voor wie is het monument nu eigenlijk? Voor de paarden die het redden? Voor de twintig dieren die verdronken? Voor de stoere amazones? Braaksma: "Ik zie het vooral als een echo van de hele gebeurtenis."

Van 1 april tot 15 oktober mogen boeren die grond pachten van landschapsbeheerder It Fryske Gea hun vee buitendijks laten grazen. Uiterlijk 15 oktober moeten de pachters de beesten binnen hebben, dan begint het stormseizoen.

Voor noodweer dat voor die datum mogelijk losbarst werken It Fryske Gea en de boeren aan een reddingsplan.

Op de Friese kuststrook van Zwarte Haan naar Holwerd moeten op de zeedijk vanghokken komen, is het idee. In plaats van in paniek over de dijk rond te draven, en het landschap te verwoesten, kan vee op de vlucht daar rustig op transport wachten.

Het realiseren van vijf vangkooien moet maar liefst 1 miljoen euro kosten, maar dat is inclusief een ingrijpende aanpassing van de infrastructuur, met betere kades en extra dammen die de diverse percelen verbinden.

Reddingsplan voor vroege stormen
It Fryske Gea wil bij het Waddenfonds subsidie aanvragen voor het vluchtplan. Daarin wordt ook samengewerkt met het Wadloopcentrum Fryslân dat (nu al) de verwachte hoogwaterstanden doorgeeft aan It Fryske Gea, om erop te anticiperen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden