Stalen doos die de wereldhandel compleet op zijn kop zette

Halve eeuw containertransport in de haven van Rotterdam kostte veel banen, maar leverde ook nieuwe op

Niet de computer, niet de penicilline, maar de container is volgens haveneconoom Bart Kuipers de uitvinding van de afgelopen eeuw. De stalen doos heeft de wereldwijde handel op zijn kop gezet.

De container heeft zeker zijn weerslag gehad op Nederland als handelsnatie. Mede dankzij de laadkist groeide Rotterdam uit tot de grootste haven ter wereld. De haven zag direct de potentie van de uitvinding, en terminal ECT groeide in korte tijd uit tot het belangrijkste containerbedrijf van Europa. Gisteren werd gevierd dat precies vijftig jaar geleden de eerste container in Rotterdam werd gelost.

De haven en de hele wereldeconomie groeiden de afgelopen eeuw stormachtig en de schepen die de metalen boxen vervoerden, werden almaar groter, maar aan de afmetingen van de container zelf is nooit wat veranderd. Een standaard zeecontainer is twintig voet (6,1 meter) lang, acht voet breed en 8,5 voet hoog, oftewel één TEU (Twenty-foot Equivalent Unit).

Die gestandaardiseerde maat maakt hem zo succesvol. Vóór de uitvinding van de container lagen schepen soms weken in havens om te worden geladen en gelost. Dat gebeurde pakket na pakket, tros voor tros. Kuipers: "De transportkosten waren daardoor ontzettend hoog." Door schaalvergroting is het vervoeren van producten over zee nu nagenoeg gratis. "Een fles wijn uit Nieuw-Zeeland per container naar Nederland vervoeren, kost vijftien cent. Dat is goedkoper dan het transport hierheen van een fles uit een dorpje in de Pyreneeën."

De container heeft ook de arbeidsmarkt ingrijpend veranderd. Doordat transportkosten er nauwelijks nog toe deden, konden bedrijven hun productie elders onderbrengen, in China bijvoorbeeld, waar de lonen veel lager liggen. Een klap voor sommige sectoren.

De stalen boxen hebben ook in de havens veel banen gekost. ECT opende in de jaren negentig als eerste een containerterminal waar robotwagentjes de containers verplaatsen. De nieuwste terminals op de Tweede Maasvlakte zijn bijna volledig geautomatiseerd. Veel havenwerkers vrezen daarom voor hun baan.

Maar de container heeft ook banen opgeleverd, zegt Kuipers: "Door het hele land zijn duizenden distributiecentra geopend om alle vracht te verwerken. Dat levert honderdduizenden banen op, ook voor laagopgeleiden."

De container is de komende decennia nog niet aan vervanging toe, zegt Kuipers. Wel zal de handel gaan veranderen. De afgelopen jaren groeiden de containerschepen enorm.

De Fairland, het schip dat op 3 mei 1966 de eerste containers in Rotterdam loste, had er 226 aan boord. In dat eerste jaar werden 6000 containers in Rotterdam gelost. Inmiddels vervoeren de grootste containerschepen bijna 20.000 TEU. Door langzaam te varen, drukken ze de transportkosten verder.

Kuipers verwacht dat de schepen de komende jaren kleiner zullen worden. "Jarenlang groeide de containeroverslag in Rotterdam met zes à zeven procent. Inmiddels is dat nog maar één procent." Dat zal de komende jaren vermoedelijk zo blijven.

Kleine schepen zijn schoner en sneller dan die containerreuzen, die er weken over doen om van Azië naar Europa te varen, zegt Kuipers. Aan sneller vervoer is behoefte, dat laat de 'Nieuwe Zijderoute' wel zien, een goederenspoorlijn van China naar Europa. "Het wordt steeds moeilijker om die hele grote schepen te vullen. Ik durf er een fles Nieuw-Zeelandse wijn om te verwedden dat we geen schepen van 26.000 TEU krijgen."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden