Stakingen treffen Ryanair hard

Een vliegtuig van Ryanair Beeld EPA

De winst van Ryanair daalde de afgelopen periode met twintig procent, vooral vanwege werkonderbrekingen. 

Het is de angst van iedere luchtvaartmaatschappij: stakingen in de drukke zomervakantie. Lang wist de Ierse budgetmaatschappij Ryanair werkonderbrekingen van piloten of cabinepersoneel te voorkomen, simpelweg door vakbonden niet als onderhandelingspartner te erkennen. Maar nu de maatschappij, gedwongen door personeelsproblemen, sinds vorig jaar toch bij verschillende bonden aan tafel zit, regent het stakingen om betere arbeidsvoorwaarden af te dwingen. En dat kost Ryanair veel geld.

Dat bleek maandag toen Ryanair zijn kwartaalcijfers naar buiten bracht. De prijsvechter zag zijn winst in de maanden april, mei en juni met twintig procent dalen ten opzichte van een jaar eerder. Liefst 2500 vluchten moest Ryanair annuleren waardoor 450.000 reizigers werden gedupeerd. Ook de komende maanden verwacht Ryanair acties van het personeel, dat jarenlang geen vuist kon maken tegen lage lonen en slechte arbeidsvoorwaarden in vergelijking met andere luchtvaartmaatschappijen. Het bestuur van de prijsvechter vreest dat deze acties nog een gevolg hebben: mensen aarzelen misschien om tickets te kopen bij Ryanair.

Dat zou een trendbreuk betekenen. Ondanks vele problemen bij Ryanair – zo moest de maatschappij vorig jaar duizenden vluchten schrappen vanwege problemen in de planning – lukt het Ryanair wel om steeds meer tickets te verkopen. Ook in het afgelopen kwartaal steeg het aantal passagiers met zeven procent tot 37,6 miljoen. Zodoende groeide de omzet tot 2,1 miljard euro ten opzichte van 1,9 miljard euro vorig jaar. 

Luchtvaartdeskundige Joris Melkert, verbonden aan de TU Delft, twijfelt echter of de stakingen effect hebben op de ticketverkopen. “De ervaring leert dat het geheugen van klanten niet zo lang is. Als het gaat om vliegen, is de consument erg prijsgevoelig en vindt die het toch wel aantrekkelijk om voor bijna niets naar de Costa te vliegen.”

Stevige onderhandelingen

Dat laatste is bij Ryanair mogelijk. De gemiddelde ticketprijs van de Ierse prijsvechter daalde het afgelopen kwartaal met vier procent tot 39 euro vanwege toegenomen concurrentie, terwijl onder meer brandstofprijzen stijgen. “Daar zit hem direct het probleem”, zegt Melkert. “De marges op zo’n ticket zijn zo laag dat het voor een luchtvaartmaatschappij enorm lastig is om te voldoen aan de eisen van vakbonden. En dat verklaart waarom de onderhandelingen zo stevig zijn. Groeiende personeelskosten zul je direct moeten doorrekenen in de ticketprijs.”

Dat laatste is voor het bestuur van Ryanair geen optie, zo liet topman Michael O’Leary gisteren weten. “We zullen geen concessies doen die ons leiderschap op het gebied van een lage prijs zullen schaden.” O’Leary waarschuwde zelfs voor baanverlies. “Als deze onnodige stakingen het vertrouwen van klanten in prijzen in bepaalde landenmarkten blijven schaden, zullen we onze winterplanning moeten herzien, wat kan leiden tot vlootvermindering en baanverlies.”

Deze week staakt cabinepersoneel in België, Spanje, Portugal en Italië. Ook in Frankrijk, Griekenland en Duitsland wordt er voor later deze zomer gedreigd met stakingen. In Nederland onderhandelt pilotenvakbond VNV nog met Ryanair, maar volgens een woordvoerder zitten die gesprekken muurvast. Mocht die situatie zich niet verbeteren dan komen er in augustus mogelijk acties van piloten. 

Andere problemen

Ryanair noemt de stakingen ‘niet gerechtvaardigd’ en meent dat deze niets anders teweegbrengen dan het verstoren van familievakanties en het helpen van concurrerende luchtvaartmaatschappijen. Door alle stakingen en ook personeelstekorten bij de luchtverkeersleiding van diverse vliegvelden moet Ryanair niet alleen steeds meer vluchten schrappen, ook hebben er veel vertraging. Het aantal vluchten dat afgelopen kwartaal op tijd arriveerde, daalde tot 75 procent. Vorig jaar was dat nog 89 procent. De kortetermijnkosten die Ryanair hierdoor maakt om reizigers tegemoet te komen stegen met 40 procent.

Op de langere termijn loopt Ryan­air mogelijk tegen andere problemen aan, zegt luchtvaartdeskundige Melkert. “Stakingen zorgen voor risico’s en banken houden juist van betrouwbaarheid. Bij de financiering van nieuwe vliegtuigen kan Ryanair zodoende tegen hogere rentekosten aanlopen. Een paar tienden van een procentpunt bovenop de rente, scheelt veel op de prijs van een nieuw vliegtuig.”

Lees ook:

In Marknesse is de kraamkamer van de elektrische luchtvaart geopend

De Nederlandse luchtvaart wil pionier worden in het elektrisch vliegen. Een nieuw lucht- en ruimtevaartcentrum in Marknesse moet een spurt maken in onderzoek en innovatie.

Zomer op Schiphol: 20 seconden voor een koffer

Schiphol is een stad op zich. Zeker in de zomer, als ruim 200.000 passagiers per dag de luchthaven aandoen. Dertien medewerkers leggen uit hoe dat soms wringt. 'Je krijgt het gevoel dat het meer om de snelheid gaat dan om de veiligheid.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden