Staking volgt op staking, ondanks al het goede nieuws

Het aantal staking zal dit jaar hoogstwaarschijnlijk recordjaar 2017 overtreffen. Beeld ANP

Het stakingsrecord lijkt dit jaar te gaan sneuvelen. 2017 ging al de boeken in als een jaar met historisch veel stakingen, maar liefst 32 in totaal telde het CBS. Nu al staat bij vakbond FNV, de grootste in het land, de stakingsteller op twintig. Twee keer zoveel als vorig jaar rond deze periode. En daar komen stakingen die andere bonden initieerden nog bij.

Staken is nog net geen dagelijks werk geworden, ziet voorzitter Piet Fortuin van CNV Vakmensen. Mensen zijn boos, vult Zakaria Boufangacha, coördinator arbeidsvoorwaarden van FNV aan. Geschoffeerd zelfs. Want het mag dan goed gaan met de economie, beide vakbondsmannen ervaren de cao-onderhandelingen te vaak als moeizaam. In de metaalsector, de beveiliging, het openbaar vervoer, de ziekenhuizen, bij woningcorporaties. Steeds moesten werknemers alles uit de kast trekken om iets meer salaris, betere roosters en meer opleidingsmogelijkheden uit de onderhandelingen te slepen, stellen de twee. 

Boufangacha: "De werkgever is kennelijk niet bereid een paar tientjes per maand meer te geven. Werknemers profiteren niet van de winsten."

In plaats daarvan is die werkgever behoudend, leunt hij achterover met het idee: laat maar zien hoe ver ze durven gaan met die stakingen, zegt Boufangacha. "Wat ik verbazingwekkend vind is dat het geen standaard is om mensen te belonen in economisch goede tijden. Ze houden de hand op de knip." In sommige sectoren dwong die bekoelde houding van werkgevers personeel juist op de been. Werknemers in universitaire medische centra bijvoorbeeld, die liever loyaal zijn aan hun patiënten, legden het werk neer. Hetzelfde geldt voor het ambulancepersoneel. En morgen sluiten duizenden FNV-leden uit verschillende sectoren zich tijdens een landelijke actiedag aan bij de metaalstakingen in Zwolle.

Voorzichtig

Cao-expert Henk Strating noemt die behoudende opstelling van werkgevers liever voorzichtig. Want ja, de economie bloeit, maar dat kan ook weer omslaan. "Verhoog je de lonen, dan moeten ook de prijzen omhoog. De vraag voor de marktsector is dan of bedrijven nog net zo goed kunnen concurreren met het buitenland als nu." Of een werkgever bereid is mee te bewegen met de vakbond, hangt ook af van de grootte van de achterban, zegt Strating. En van de inflatie. "Begin dit jaar was de inflatie nog heel laag. Minder dan een procent. Blijft de inflatie rond de 2,5 procent hangen zoals nu, dan is de kans groot dat de lonen verder stijgen."

Maandag maakte FNV in de plannen van aankomend jaar bekend een looneis van 5 procent neer te leggen bij cao-onderhandelingen. Een achterhaald concept, vonden de werkgevers van deze centrale looneis. Niet eens zo onrealistisch, zegt echter Strating een dag later. Want met een hoge inflatie kunnen de vakbonden nog best 4 procent loonsverhoging uit de onderhandelingen persen, stelt hij. "Daalt de inflatie, dan is die 5 procent wel iets te hoog gegrepen."

Drukmiddel

Grijpen de bonden nu sneller dan voorheen naar de staking als drukmiddel? Zelf vinden ze van niet. Alleen als de onderhandelingen vastlopen, gaan we over tot acties, zegt FNV. Ook Strating ziet niet dat voor de onderhandelingen vastlopen het werk al wordt neergelegd. "Alleen bij de politie was dat het geval." Wat wel duidelijk is, is dat de toon verandert. Vakbondsvoorzitter Han Busker durfde een jaar geleden nog niet te zeggen dat er een behoorlijk stakingsseizoen aan zat te komen: "Ik loop niet op de zaken vooruit".

Arbeidsvoorwaardencoördinator Boufangacha laat er geen twijfel over bestaan: "Het wordt een hete herfst. En een hete winter. Er komen nog meer acties aan."

Lees ook:

Negenhonderd metaaljongens staken, welke speldenprikken hun bazen ook uitdelen

Werknemers in de metaalindustrie leggen donderdag en vrijdag het werk neer. Voor een hoger salaris en voor maatregelen die maken dat oudere werknemers fatsoenlijk hun pensioen halen.

De publieke sector is zo ver uitgekleed, werknemers pikken het niet meer

Hoge werkdruk, personeelstekorten en lage salarissen. Terwijl het kabinet de dividendbelasting wil afschaffen, kraakt de publieke sector in zijn voegen. De ontevreden leraren van PO in actie roepen de publieke sector op in actie te komen tegen deze ‘schandvlek’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden