Staking schaatsers zou deze week een feit kunnen zijn

conflict | Nog geen anderhalf jaar voor de Winterspelen in Zuid-Korea praten de schaatsers meer over staken dan rijden.

Het is een erfenis uit de prehistorie van het professionele schaatsen. Twee decennia geleden maakte Rintje Ritsma als eerste rijder, onafhankelijk van schaatsbond KNSB, zijn slagen. De conflicterende belangen die daarvan het gevolg waren, zijn nooit echt opgelost.

Nu de KNSB, zoals zoveel andere bonden en ook NOC-NSF, zwaar wordt getroffen door de combinatie van recessie, teruglopende subsidies en boven de stand leven, is de oude, gevoelige wond opnieuw opengebarsten. Waar de schaatsbestuurders de pijn van drastische bezuinigingen over alle fronten willen verdelen, weigeren topschaatsers, merkenteams en gewesten de rekening voor 'wanbeleid' mede te betalen.

Verdampte reserves en een recordverlies van 2,7 miljoen in het afgelopen boekjaar dwingen de KNSB de begroting in twee jaar terug te brengen van 16,5 naar 12 miljoen euro. Daarvoor is het personeelsbestand met 30 procent ingekrompen. Verder wilde de bond de premiepot van 1,2 miljoen euro voor de schaatsers halveren; de prijs voor ploeglicenties verviervoudigen (naar 100.000 euro) en de bijdrage van 200.000 euro voor talentontwikkeling aan de gewesten stopzetten.

In mei ging de ledenraad niet akkoord met de voorgestelde begroting. De drie getroffen partijen verenigden zich en stelden een alternatieve begroting op. Daarin zou de KNSB nogmaals sterk in het personeelsbestand moeten snijden en zich beperken tot dienstverlenende taken.

In plaats daarvan kwam de bond de dwarsliggende partijen deels tegemoet, daarbij geholpen door de onverwachte toewijzing van de gecombineerde EK allround en sprint van 2017 aan het nieuwe Thialf. Dat evenement kan enige tonnen winst opleveren, al is die meevaller niet structureel. Een nieuwe eis van de oppositiegroep werd afgelopen weekeinde niet ingewilligd: 1 miljoen euro premies voor de schaatsers en kostenloze licenties. Bovendien waren de teams bereid 100.000 euro aan de gewesten te betalen voor talentontwikkeling.

Ultimatums verstreken, de partijen blijven onverzoenlijk en steeds sterker is de dreiging van een staking, of het zelf organiseren van een alternatieve wedstrijd. Of dat nu aankomende vrijdag al is tijdens de KNSB Cup in Groningen, waar de startbewijzen voor de eerste wereldbekers en de NK afstanden worden verdeeld, of later tijdens de eerste World Cup in Harbin. Vandaag om 12.00 uur wordt een akkoord geëist, al zou pas donderdag de ledenraad dat kunnen bekrachtigen.

De halsstarrigheid van de opposanten lijkt vooral een principiële kwestie. De toprijders en de ploegen wijzen erop, dat vooral zij al twee decennia verantwoordelijk zijn voor (de kosten van) de uitdijende prijzenkast, in 2014 in Sotsji culminerend in de recordwinst van 24 olympische medailles, waarvan acht gouden. Het is hen een doorn in het oog dat er tijdens de internationale wedstrijden in pakken moet worden gereden van de KNSB, met daarop de opdruk van de bondsponsor het prominentst in beeld.

"Sotsji was een uitkomst van jarenlang geld inpompen, van investeren door commerciële teams, goede opleiding en goede gewesten", aldus Sven Kramer onlangs in het Algemeen Dagblad. "Dat brokkelt nu af."

Kramer, begonnen aan zijn vierde en laatste aanloop naar Olympische Winterspelen, laat zich zelden afleiden van zijn sportieve missie. Dit keer heeft hij zich echter nadrukkelijk opgeworpen als actievoerder, agerend tegen bestuurders die in zijn ogen in hun ivoren toren "ver weg staan van de essentie van de sport".

Dat de KNSB een deel van de rekening van eigen falen bij anderen neerlegt, noemt Kramer de wereld op zijn kop. "Als je faalt, moet je zelf op de blaren zitten", zei hij vorige week in zijn column in De Telegraaf. "Zo werkt het in de topsport."

De grote invloed van Sven Kramer in het schaatsen dwong in 2013 voorzitter Doekle Terpstra tot opstappen. Een andere grootheid, Ard Schenk, bleek enkele jaren geleden niet bij machte de klassieke organisatie van de KNSB te hervormen. Hij stelde, niet als laatste, een scheiding van topsport en breedtesport voor met daarbij behorende budgetten en verantwoordelijkheden. Dat had jaren geleden al de oplossing van het huidige probleem kunnen zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden