Stagnatie groei stelt eurozone voor dilemma

De Franse minister van financiën Sapin (l) en zijn Italiaanse collega Padoan. De Franse economie groeit dit jaar niet met 1 procent, zoals gedacht, maar met 0,5 procent. Beeld afp
De Franse minister van financiën Sapin (l) en zijn Italiaanse collega Padoan. De Franse economie groeit dit jaar niet met 1 procent, zoals gedacht, maar met 0,5 procent.Beeld afp

Als een soufflé die te vroeg uit de oven is gehaald en in een tochtige keuken is gezet: zo ziet de Europese economie eruit. Anders dan voorheen zijn het niet de zwakke broeders aan de randen van Europa die de eurozone laten inzakken. In de economische groeicijfers over het tweede kwartaal heten de zwarte schapen Duitsland (-0,2 procent), Italië (idem) en Frankrijk (totale stilstand, net als het kwartaal ervoor).

Christoph Schmidt

De Grote Drie smoren het prille herstel. Na drie kwartalen van minieme groei ging de eurozone in de periode april-juni terug naar af: 0,0 procent, groei noch krimp. Het zijn maar kwartaalcijfers, maar ze vallen vies tegen, zeker met een dreigende handelsoorlog met Rusland aan de horizon.

De Franse minister van financiën Sapin deed ook al weinig moeite om de rest van de eurozone op te vrolijken. De Franse economie zal dit jaar niet met 1 procent groeien, zoals gedacht, maar met hooguit 0,5 procent. Sapin voegde daaraan toe dat het Frankrijk niet gaat lukken om het begrotingstekort dit jaar onder de 4 procent van het nationaal inkomen te krijgen, wat een tussenstap had moeten zijn naar de verlossende duik onder de 3 procent volgend jaar. Haalt Parijs dat einddoel niet, dan dreigen Brusselse boetes. "We moeten het tempo waarin we het tekort terugbrengen, aanpassen aan de uitzonderlijke omstandigheden", aldus Sapin met droge ogen.

Schatkistbewaarders met gaten in de hand
De hamvraag voor de komende maanden: lukt het de eurozone om eensgezind streng te blijven voor de lidstaten die hun overheidsfinanciën niet op orde krijgen? Of escaleert de strijd tussen Parijs en Rome aan de ene kant en het strenge Duitse kamp, waar ook Nederland in zit, aan de andere kant?

De gedachten gaan terug naar 2003. Duitsland en Frankrijk waren toen de eerste landen die de begrotingsnormen overschreden waar ze zelf het hardst om hadden geroepen, bevreesd als ze waren voor Zuid-Europese schatkistbewaarders met gaten in hun hand.

De grootste twee eurolanden wisten destijds aan boetes te ontsnappen. In plaats daarvan werden de afspraken versoepeld. Kunnen Frankrijk en Italië dat trucje herhalen?

Machtsvacuüm
Complicerende factor is het machtsvacuüm in Brussel. Daar wordt een nieuwe Europese Commissie neergezet. Tijdens die verbouwing gaat de gestrengheid gewoon door, is de verwachting. Pikant is dat Frankrijk in zijn oud-minister Moscovici de ideale opvolger ziet voor de machtige eurocommissaris Olli Rehn, alias de 'begrotingstsaar'. Duitsland heeft grote bezwaren tegen een Fransman op die sleutelpost.

Eventuele versoepeling van de begrotingsregels zou vooral frustrerend zijn voor Griekenland, dat jarenlang krom heeft gelegen om maar aan de normen te voldoen en meermaals vergeefs om clementie heeft gesmeekt. Ironisch genoeg sprongen de Grieken er gisteren gunstig uit in de kwartaalcijfers, met de kleinste krimp (-0,2 procent) sinds eind 2008. Groei is in zicht. Juist nu we de Olympus hebben beklommen, sturen ze de andere zondaars een heuveltje op, zullen ze in Athene denken.

Ook in Den Haag, wellicht. Onder druk van Olli Rehn heeft het kabinet immers 6 miljard euro extra bezuinigd en het begrotingstekort onder de 3 procent gebracht. Mede daardoor mocht het brave Nederland dit jaar opstaan van het strafbankje waar onder meer Frankrijk nog op zit gelijmd.

Minister Dijsselbloem - of zijn opvolger, mocht de PvdA'er een vaste baan in Brussel krijgen - zal zich vermoedelijk tot het uiterste verzetten tegen de Frans-Italiaanse roep om soepelheid.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden