Stadsklim in Rio

Vanaf de Atlantische oceaan, langs de sloppenwijken en dwars door stadsoerwoud Tijuaca omhoog naar een spectaculair uitzicht op de metropool. Bergbeklimmen in Rio de Janeiro.

Koffers vol met zomerjurken en zwemkleding arriveren dagelijks op het internationale vliegveld Galeão. Maar de wandelschoenen blijven vaak thuis. Jammer, want in het Braziliaanse Rio de Janeiro, beroemd om zijn witte stranden en tropische klimaat, kun je 's werelds mooiste urban hike maken.

Midden in de populaire strandstad ligt het grootste, aangelegde stadsregenwoud ter wereld. Aan het eind van deze bijzondere stadswandeling sta je oog in oog met het beroemde icoon van Rio, het 38 meter hoge Christusbeeld, vanaf de puntige berg Corcovado op 700 meter hoogte uitkijkend over de stad.

Het is een tocht van zo'n vijf uur, bergop, maar met de garantie van de allermooiste panoramische uitzichten over heel Rio de Janeiro.

Voor vertrek raadplegen we Google Maps. We starten hemelsbreed tweehonderd meter van de Atlantische oceaan, bij de Santa Teresa-berg, langs de sloppenwijken, dwars door stadsoerwoud Tijuca. De zeer accurate wereldkaarten van Google laten Santa Teresa zien als een lappendeken van sloppenwijken, favelas, in het Braziliaans-Portugees. Ze hebben allemaal indrukwekkende namen als Favela Julio Otoni, Favela Guararapes en Favela Cerro-Corá.

En langs deze sloppenwijken loopt deze bijzondere stadswandeltocht. Verontrustend? Nauwelijks. Door de economische groei van het land worden ook de favela's steeds veiliger en leefbaarder. De terracottakleurige sloppenwijken zijn volledig geïntegreerd en horen bij de beroemde stad, net zo goed als de Copacabana, samba en het carnaval.

Dat je hier na zonsondergang extra goed op je spullen moet passen, is een tip die overigens in alle wijken van deze miljoenenstad geldt.

Vroeger was Brazilië beslist geen populaire vakantiebestemming: onveilig, arm. Maar het tij is gekeerd, en hoe: tegenwoordig heeft dit gigantische Zuid-Amerikaanse land een van de hardst groeiende economieën van de wereld en miljoenen reizen er jaarlijks naar af. Rio de Janeiro oogt ieder jaar netter en schoner, de sloppenwijken worden aangepakt. Unesco voegde de stad dit jaar toe aan de Werelderfgoedlijst in de categorie 'culturele landschappen'.

En de toekomst van Brazilië ziet er rooskleurig uit: twee van de allergrootste sportevenementen staan op de agenda: in 2014 het wereldkampioenschap voetbal en natuurlijk is Rio een van de speelsteden. En alsof dat niet genoeg is, gaan de Brazilianen in 2016 de Olympische Spelen organiseren. De eerste keer in de geschiedenis dat de Spelen in Zuid-Amerika worden gehouden.

Vroeg in de morgen vertrekken wij bij ons startpunt, metrohalte Glória, en lopen door de aanliggende straat Rua Benjamin Constant. Op huisnummer 80, een statig, geel pand, is net een splinternieuw hostel geopend. Dit is het begin van de opkomende buurt Santa Teresa, de kunstenaarswijk, ook wel 'Montmartre' genoemd. Het is dé hippe wijk van de stad.

We zijn hier op zeeniveau. Er is nog niets te zien van het gigantische regenwoud hierboven, met een afmeting van 32 vierkante kilometer. De stad is hier nog een echte stad, met overvolle langs denderende stadbussen en verkopers die kranten, flesjes water en kauwgom aan voorbijgangers proberen te slijten.

Uit een bankgebouw ontsnapt een ijskoude windvlaag van de loeiende airconditioning. Het kwik zal vandaag oplopen tot 35 graden, een gemiddelde dag in de zomer, van december tot maart. Ter voorbereiding op de Braziliaanse temperaturen hebben we de rugzakken tot de nok gevuld met flessen water.

De straten worden al snel steeds steiler. Aan weerskanten koloniale herenhuizen in pastelkleuren, statig en een beetje vergaan. Roze en paarse bloemen bloeien langs de muren van de authentieke, Portugese villa's. In de negentiende eeuw was Santa Teresa dé wijk van de rijke bewoners van Rio de Janeiro, cariocas, zoals de autochtone bewoners in het zangerige Portugees worden genoemd. Na de grote aardbeving in 1966 kochten kunstenaars en hippies de vervallen villa's, knapten ze op en bliezen zo de buurt een heel nieuw leven in.

We voelen onze kuiten als wij een half uur later arriveren op het plein Largo dos Guimarães, het hart van Santa Teresa. De buurt is vernoemd naar de rooms-katholieke vrouwenorde, de karmelietessen, die hier in 1750 het Santa Teresaklooster stichtte.

De bewoners nemen de hardrijdende bussen, minibusjes en motortaxi's omhoog en omlaag. Maar wij kiezen voor lopen, zodat wij niets missen van alle indrukwekkende details. De bijzondere graffiti bijvoorbeeld, die kunstenaars op muren achter hebben gelaten. Van alien-achtige mannetjes en knotsgekke cartoonkarakters tot levensechte portretten van onbekenden.

Niet te missen zijn de gele posters van een huilende tram met één zwarte traan. Ze hangen werkelijk overal. Tot een paar jaar geleden reed hier nog de knalgele tram 'bondinho' , het pittoreske vervoermiddel dat tijdenlang het gezicht van de wijk was en de hele dag van beneden naar boven over het Lapa-viaduct trok, terwijl de buurtbewoners atletisch in en uit sprongen. Maar de rails liggen gevaarlijk dicht bij de stoepen en de tram uit 1872 mag inmiddels de weg niet meer op.

In koffiebar Cafecito, omringd door restaurantjes, bars, kunstateliers en ambachtelijke winkeltjes strijken we even neer voor een loeisterke espresso met een New Yorkse cheesecake. Het is een leuke koffielocatie, met een grote gietijzeren donkergroene trap in het midden. Vanachter de bar groeit een enorme kastanjeboom twaalf meter hoog de lucht in met aan de stam hangende witte orchideeën.

We vervolgen de weg omhoog en het is overduidelijk: hoe hoger hoe groener. En dan eindelijk, het beloofde spectaculaire uitzicht op metropool Rio de Janeiro (letterlijk: rivier van januari). Ook op deze hoogte spat de energie van de stad af: ruw, van een ongecontroleerde schoonheid, met bergen die als bulten tussen de wolkenkrabbers lijken gegroeid, de stranden in de verte, de sloppenwijken op de hellingen gedrapeerd en daar, op links, hoog verheven, het gigantische Jezusbeeld met zijn voeten in het stadsregenwoud.

Het einde van de bewoonde wereld is in zicht, de laatste koloniale villa's en elektriciteitspalen zijn we lang en breed voorbij en de rails van de oude tram zijn net gestopt. Onderweg komen we vriendelijke passanten tegen, ongetwijfeld bewoners van de sloppenwijken. Niemand loopt ons voorbij zonder de klassieke Portugese vraag die geen antwoord behoeft: "Tudo bem?" - Alles goed? En dan wij: "Tudo bem?"

Een cafeetje verkoopt koud bier, geen water. Vanuit de sloppenwijken wellen dreunende sambatonen op, afhankelijk van de wind een beetje harder en zachter. Dit is geen toeristenroute, we zijn dan ook geen andere buitenlanders gepasseerd, een bijzonder gevoel. Even later passeren we een groen verkeersbord met daarop 'Corcovado - rechtdoor'. Parque Nacional de la Tijuca is officieel begonnen en zolang we de verharde weg naar boven blijven volgen, zouden we niet moeten verdwalen. Als waardig navigatiepunt gebruiken wij het beeld van Jezus.

Het zicht wordt minder; de wolken hangen nu laag over de weg heen. De dikke begroeiing en de vochtigheid van de wolken maken het regenwoud compleet. Door de mist heeft de wandeling een sprookjesachtig karakter gekregen. In dit stadsoerwoud Tijuca, zou een gids heel welkom zijn om ons over de flora en fauna te vertellen, maar ook de stilte is van bijzonder.

Op rechts nu, weer een fantastisch panorama over de stad, de enorme oceaan, eilanden in de verte, en de twee uit de zee opzwellende heuvels, Pão de Açúcar, verbonden met een kabelbaan. Op de hoogste van de twee bergen is een platform gebouwd, waar je een cocktail kunt drinken.

Na een fiks aantal kilometers horen we de geluiden van bussen en druk pratende mensen in alle mogelijke wereldtalen. Na een urban-hike van zo'n vijf uur stappen wij de bewoonde wereld weer in, al zijn de wolken nog niet opgetrokken. Even verderop stappen hordes toeristen uit bussen. Iedereen wil het symbool van Rio de Janeiro, Cristo Redento, ook wel Cristo de Corcovado genoemd, van dichtbij zien. Onze pelgrimstocht is volbracht. Met foto's van het enorme Jezusbeeld op het fotogeheugenkaartje, nemen wij de kabelbaan terug naar beneden.

Volg reisjournalist Iris Hannema op Twitter vanuit Zuid-Amerika: https://twitter.com/IrisHannema

Naar Rio
KLM vliegt dagelijks via Parijs naar Rio de Janeiro in Brazilië. Vanaf 700 euro: www.klm.nl. De wijk Santa Teresa ligt op veertig minuten van vliegveld Galeão. Voorproefje? Bekijk Rio online 360 graden met de prachtige website braziltour360.com. Slapen kan in een grote villa vlakbij Santa Teresa's centrum, Bellas Artes Guesthouse: bellasartesguesthouse.com. In restaurant Cantina do Gaúcho kunt u eten, met een geweldig uitzicht. Dineer zoals de Brazilianen: vlees, rijst, bonen, farofa (gebakken cassavemeel), Rua Almirante Alexandrino 3056 Meer weten over hiken in Rio? Rio Hiking en Tamandoa Adventure organiseren hikes in en rond Rio: www.riohiking.com.br en www.tamandoaadventure.com.br

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden