Opinie

Stad Amsterdam

De clipper Stad Amsterdam fungeert als stand-in voor de Beagle

Overleeft de aarde de mensheid? Met deze en andere grootscheepse, National Geographic-achtige vragen aan boord volgt de clipper ’Stad Amsterdam’ de route die Charles Darwin 150 jaar geleden ook aflegde.

Volgeladen met wetenschappers, journalisten en technici vaart de driemaster nu langs de kust van West-Afrika om koers te zetten naar Brazilië.

De kruismediale onderneming (een verbond van VPRO, Canvas en Teleac) kost 12 miljoen euro, precies evenveel als de zender ’Het Gesprek’ in een heel jaar kan uitgeven.

Maar ’Beagle, in het kielzog van Darwin’ is dan ook wel een héél ambitieus project, natuurlijk. Zo ambitieus zelfs, dat het nog maar de vraag is of de televisie zoiets wel aankan. Ik bedoel: wat zich in het hoofd aan fantasieën opbouwt rond het thema, en wat je er wetenschappelijk en levensbeschouwelijk allemaal mee kunt, zie dat maar eens in beelden te vangen.

Als Lex Runderkamp en zijn bemanning daar de komende 34 weken zelfs maar ten dele in slagen, is het project wat mij betreft al een succes. Na één aflevering (zondag op de plek van ’In Europa’) valt er nog niets zinnigs over te zeggen. We zitten immers nog in de introductiefase, de fase van de bekende opsommingen met wat er zoal aan boord is: 2 kilometer televisiekabel, 4 webcams, 60.000 liter frisdrank. Dat werk. Plus een aantal kilo’s aan wetenschappelijk brein, dus. En daar zullen we het toch voornamelijk van moeten hebben.

Een project om op terug te komen en op voorhand al een van de uitschieters van het seizoen. Dat kan haast niet anders.

Van een misschien nog wel urgenter wetenschappelijk belang is die andere grote VPRO-klus, die zich concentreert op landrotten: ’De Eeuw van de Stad’. We gaan er immers naartoe dat 75 procent van de aardbewoners straks in de stad woont. In een razendsnel tempo gaat dat.

Istanbul (nu al 12,5 miljoen inwoners) krijgt er jaarlijks 250.000 gelukzoekers bij. Voltrekt zich daarmee niet een veel ingrijpendere evolutie dan de voortkabbelende Darwinistische? In ’Tegenlicht’ (dat inzoomde op Amsterdam) zei economisch geograaf Richard Florida dat megaregio’s belangrijker zullen worden dan landen. We spreken straks niet van het Bruto Nationaal Product van Nederland of België, maar meten de efficiëntie van ’Am-Brus-Twerp’. „Net zoals er door de globalisering maar een handvol autofabrikanten overblijft, blijft er ook maar één wereldwijd stelsel van grote steden over.”

Daarvoor moeten hier aan land wel wat sentimenten worden weggenomen. Florida: „Om te overleven moet Rotterdam opgaan in Amsterdam.” De National Geographic-vraag werd zo ineens: wordt Feyenoord-Ajax ooit een stadsderby?

Ja. Tenzij de aarde de mensheid overleeft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden