Staatssecretaris trok het Nederlanderschap van twee Syriëgangers onterecht in

Beeld ANP

Twee Syriëgangers krijgen de Nederlandse nationaliteit terug. De staatssecretaris van justitie en veiligheid ontnam de mannen in september 2017 het Nederlanderschap, maar de Raad van State zet daar een streep door.

Toen de mannen zich in 2013 en 2014 bij strijders voegden in Irak en Syrië stonden die groepen nog niet op de lijst met verboden organisaties. En de wet waar de staatssecretaris zich op baseert, geldt niet met terugwerkende kracht, aldus de Raad van State. 

Die wet werd speciaal gemaakt voor al die Nederlanders die uitreisden (driehonderd in totaal) om zich, in de meest gevallen, aan te sluiten bij terreurgroep IS. Voortaan is er geen rechtelijke veroordeling voor een terroristische of ander ernstig misdrijf meer nodig om iemands nationaliteit af te pakken. Het in het buitenland aansluiten bij een terroristische organisatie is genoeg. Door iemand het Nederlanderschap af te pakken, kan hij of zij dan officieel niet meer terugkomen. En dat is precies wat het kabinet voor ogen had met de wet. 

Nu blijkt de staatssecretaris iets te gretig naar het middel te hebben gegrepen. Toen de wetswijziging in 2017 werd doorgevoerd, gold dat voor nieuwe en nog lopende gevallen, stelt de Raad van State. Had de staatssecretaris kunnen aantonen dat de twee mannen in 2017 nog steeds bij een strijdgroep aangesloten waren, dan was het prima geweest. Maar dat kon hij niet. Beide mannen zijn in 2016 in hun afwezigheid door de rechtbank veroordeeld tot zes jaar cel voor deelname aan een terroristische organisatie. Maar of ze in 2017 nog steeds bij de groepering zaten, is onbekend. Van één is zelfs niet zeker of hij nog in leven is. 

Zware maatregel

De Raad van State noemt intrekking van het Nederlanderschap een zware maatregel met ernstige gevolgen. “Dat mag dus niet lichtvaardig gebeuren.” Daarom is het volgens de hoogste bestuursrechter niet aanvaardbaar dat de staatssecretaris met terugwerkende kracht alsnog nationaliteiten afpakt. 

Tot nu toe werd de maatregel bij zeker zestien uitreizigers toegepast. De beslissing van de Raad van State betekent niet dat al die beslissingen nu moeten worden teruggedraaid, of dat de hele wet van tafel moet. Zolang iemand maar op het moment van de wetswijziging aangesloten was bij een organisatie die op de verboden lijst staat, of zich daarna aansloot. 

In alle gevallen moet wel sprake zijn van een dubbele nationaliteit, om stateloosheid te voorkomen. Voor beide mannen die zich nu weer Nederlander mogen noemen, geldt dat ze ook een Marokkaans paspoort hebben.

Lees ook:

Opnieuw verliest een Syriëganger het Nederlanderschap.

De Syriëganger Outmhane B. was in februari de zestiende uitreiziger die niet meer terug mag komen. Hij kan het besluit nog wel aanvechten bij de rechter

Verlies Nederlanderschap jihadisten: discriminatie of eigen schuld?

We willen ze niet terug. Zo vatte de advocaat namens de staat de maatregel nog eens samen dat Syriëgangers hun Nederlanderschap kan worden afgepakt. Discriminatie, vinden advocaten. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden