Nieuws Kinderopvangtoeslag

Staatssecretaris Snel weigert openheid over onderzoek naar toeslagen-affaire

Staatssecretaris Menno Snel van Financiën staat de pers te woord op het Binnenhof. Beeld ANP

De Tweede Kamer wil duidelijkheid over de manier waarop een onderzoek bij de Belastingdienst is ingeperkt. Maar staatssecretaris Snel weigert dit openbaar te maken.

Staatssecretaris Menno Snel van Financiën weigert stukken openbaar te maken over het beïnvloeden van een onafhankelijk onderzoek naar de affaire rond de kinderopvangtoeslag. De Tweede Kamer had daar nadrukkelijk om gevraagd,  en reageert getergd op de nieuwe weigering van Snel om openheid van zaken te geven.

Het gaat om de affaire rond de massale, onrechtmatige stopzetting van betaling van kinderopvangtoeslag aan honderden ouders, in 2014. Hoewel Snel al meerdere malen excuses heeft aangeboden voor het handelen van de Belastingdienst, is er voor de ouders nog steeds geen oplossing. Zij moeten wachten op het advies van een commissie onder leiding van voormalig minister Piet Hein Donner, dat waarschijnlijk pas eind dit jaar af is.

Afgelopen dinsdag meldden Trouw en RTL Nieuws dat het onderzoek door het ministerie van financiën werd ingeperkt in een ‘vervolgopdracht’ aan zogeheten auditors, onderzoekers die de ICT-systemen juist grondig moesten doorlichten. Staatssecretaris Snel (D66) gaf in september zelf opdracht tot dat onderzoek, toen uit publicaties van Trouw bleek dat de Belastingdienst stelselmatig informatie achterhield voor de Tweede Kamer en in rechtszaken.

Fiod

De staatssecretaris houdt vol dat de onderzoekers ‘geen strobreed’ in de weg is gelegd. Toch weigert hij nu de ‘vervolgopdracht’ van zijn eigen ministerie openbaar te maken, ondanks dringende oproepen van de Kamerleden Pieter Omtzigt (CDA) en Renske Leijten (SP). In een brief aan de Tweede Kamer afgelopen vrijdag schrijft hij dat de onderzoekers ná de onderzoeksopdracht van zijn ministerie van 2 oktober 2018 niet zelf ‘alsnog’ om toegang hebben gevraagd tot meer documenten en computerschijven. Daarom zouden zij niet belemmerd zijn, aldus de staatssecretaris.

Op 2 oktober kregen zij de expliciete opdracht van Financiën om alleen de systemen van ‘Toeslagen’ te onderzoeken. Terwijl de auditors in hun eerste, eigen rapport juist duidelijk vroegen om ook in de systemen van de Belastingdienst te kunnen kijken. Ook wilden zij de bestanden van de Fiod doorzoeken, nadat ze op 1 oktober hadden gehoord dat hier belangrijke informatie op stond. Dat was volgens hen noodzakelijk. Zij stelden daarom dat in het vervolgonderzoek de Fiod-schijf ‘hierin meegenomen moet worden’. Dit vermeldt Snel niet in zijn brief van vrijdag.

‘Moedeloos’

Woensdag beloofde Snel in een Kamerdebat nog dat hij de inhoud van zijn opdracht precies zou omschrijven, maar die toezegging komt hij nu niet na. In een reactie zegt Omtzigt dat die ‘heel heldere vraag’ nu wordt omzeild, en dat hij een ‘nadere uitleg’ van Snel wil.

Leijten (SP) zegt dat ze ‘moedeloos’ wordt van de manier waarop de staatssecretaris de Kamer informeert. “Het zou moeten gaan over een oplossing voor gedupeerde ouders en over het functioneren van de Belastingdienst. Maar dan moet wel de juiste informatie op tafel, en die hebben we dus nog steeds niet.”

Trouw en RTL Nieuws hebben een verzoek ingediend op grond van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) om de opdracht en onderliggende mailwisseling boven tafel te krijgen.

Ontspoord

De afgelopen weken kwam staatssecretaris Snel steeds verder in problemen vanwege deze zaak, na verschillende onthullingen door Trouw en RTL Nieuws. Zo bleek de aanleiding voor het stopzetten van toeslagen van honderden ouders te liggen in verouderde signalen van de GGD, terwijl de Belastingdienst en staatssecretaris bleven volharden dat er sprake was van recente aanwijzingen voor fraude.

Het daaropvolgende onderzoek ontspoorde volledig. Bezwaren van ouders werden jarenlang niet behandeld en ouders moesten hun baan opzeggen of hun studie stopzetten om voor de kinderen te gaan zorgen omdat zij geen toeslag meer ontvingen. Daarnaast moesten zij soms tienduizenden euro terugbetalen aan eerder ontvangen toeslag. Ook bleek dat de Belastingdienst gegevens over de tweede nationaliteit van mensen gebruikt in zijn controle. De Autoriteit Persoonsgegevens is inmiddels een onderzoek gestart naar mogelijk etnisch profileren door de fiscus.

Uiterlijk woensdag moet Snel nog eens negentig vragen van de Kamer beantwoorden over deze zaak. Een week later moet de staatssecretaris zich in een Kamerdebat verantwoorden over het optreden van de Belastingdienst en zijn eigen handelen.

Lees ook:

Menno Snel houdt vol: hij heeft het onderzoek naar de kinderopvang-kwestie niet belemmerd

Staatssecretaris Menno Snel (financiën) houdt vol dat hij het onderzoek naar de ten onrechte stopgezette kinderopvangtoeslag niet heeft belemmerd. In een debat met de Tweede Kamer zei Snel woensdag dat de onderzoekers ‘geen strobreed in de weg is gelegd’.

Staatssecretaris Snel beperkte zelf het onderzoek naar falen van de Belastingdienst

Staatssecretaris Menno Snel (D66) van financiën gaf opdracht om een onderzoek naar onterecht stopgezette kinderopvangtoeslag door de Belastingdienst zoveel mogelijk te beperken. Dat was tegen het nadrukkelijke advies in van de onderzoekers.

Snel erkent fouten bij kinderopvangtoeslag en hoopt met nieuwe excuses de affaire af te ronden

Staatssecretaris Menno Snel (financiën, D66) biedt opnieuw excuses aan voor de behandeling van ouders bij wie de kinderopvangtoeslag ten onrechte is stopgezet. Hij deed dat in oktober ook al, maar er veranderde weinig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden