Nieuws Kinderopvangtoeslag

Staatssecretaris Snel erkent fouten, maar weigert openheid in zaak kinderopvangtoeslag

Staatssecretaris Menno Snel in de Tweede Kamer. Beeld ANP

Ondanks dringende verzoeken van de Tweede Kamer geeft de Belastingdienst geen inzage in achterliggende stukken over de zaak uit 2014.

Staatssecretaris Menno Snel (D66) van financiën stuurt aan op een confrontatie met de Tweede Kamer in de slepende zaak rond het onterecht stopzetten van kinderopvangtoeslag. Snel geeft toe dat hij de Kamer meermalen onjuist en onvolledig heeft geïnformeerd, maar weigert ondanks dringende verzoeken van Kamerleden nog altijd de achterliggende documenten aan het parlement te sturen. De Kamer debatteert aanstaande donderdag met de staatssecretaris over de zaak.

Uit een reconstructie van Trouw en ‘RTL Nieuws’ blijkt nu dat Snel persoonlijk pas in juni van dit jaar begreep hoe de Belastingdienst heeft geopereerd met de onterechte stopzetting. Dat was na eerdere onthullingen over het verwerken van de tweede nationaliteit van ouders en het sjoemelen met bewijsmateriaal, en nadat de Kamer al talloze malen om opheldering had gevraagd.

Vermoedens waren onterecht

De zaak dateert al uit 2014, toen de Belastingdienst de kinderopvangtoeslag van honderden ouders onterecht stopzette, omdat er fraude werd vermoed. Snel geeft in antwoorden op vragen, die vrijdagavond naar de Tweede Kamer zijn gestuurd, voor het eerst toe dat die vermoedens onterecht waren. Zowel bij het gastouderbureau dat centraal staat in de zaak, als de aangesloten gastouders die door de Belastingdienst werden bezocht, werd geconcludeerd dat van fraude geen sprake was, schrijft Snel.

Daarmee neemt hij afstand van zijn eerdere uitspraken over het gastouderbureau. In maart zei hij nog dat er ‘nepfacturen’ werden aangetroffen, en dat het geen ‘lichtzinnig moment’ was om te besluiten de toeslagen bij de honderden ouders stop te zetten. Snel schrijft dat er ondanks het ontbreken van fraudesignalen toch opdracht werd gegeven om toeslagen van honderden ouders stop te zetten. Maar wie die opdracht gaf, en op basis van welke ‘vermoedens van misbruik’, wordt niet duidelijk.

Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt (CDA) wijst erop dat in de afgelopen anderhalf jaar bleek dat de Belastingdienst herhaaldelijk informatie achterhield. “Inzage in documenten leverde iedere keer veel meer (en soms andere) informatie op dan eerder beschreven.” Hij houdt daarom vast aan de eis om álle achterliggende documenten alsnog te ontvangen.

Verdoezelen van feiten

Ook Renske Leijten (SP) wijst op het consequent ‘verdoezelen van feiten’ door de Belastingdienst. “Het is beschamend dat enkel en alleen door het doorvragen van journalisten en Kamerleden informatie ter beschikking komt en stukje bij beetje de puzzel kan worden gelegd.” Farid Azarkan (Denk): “De vasthoudenheid waarmee er blijvend ontkend is en vastgehouden aan het eigen foute handelen, is stuitend. Dit is hét voorbeeld van misbruik van de macht van de overheid. Er rest mij niets anders dan een motie van wantrouwen in te dienen.”

Eerder toonden Trouw en RTL Nieuws al aan dat in deze zaak door de fiscus verouderd bewijs uit 2011 werd gebruikt om het gastouderbureau aan te pakken. Snel geeft dat nu toe, maar laat in het midden wie destijds signalen uit 2011 als uit 2013 ‘heeft benoemd’. Eerder gaf Snel al toe dat de Belastingdienst bewust gegevens over de tweede nationaliteit van de gedupeerde ouders heeft opgevraagd. Voor de Kamer is nog steeds niet duidelijk waarom de afkomst werd vastgelegd. De Belastingdienst loog hierover tegen de Autoriteit Persoonsgegevens.

De afgelopen weken heeft de dienst ook nog een e-mail uit 2013 van de GGD aangetroffen, waarin twijfels worden geuit over één gastouder in de regio Den Haag. Opvallend is dat juist de vraagouder die gebruik maakte van deze gastouder twee maanden geleden gelijk kreeg van de Raad van State, en alsnog kinderopvangtoeslag kreeg toegewezen over eerdere jaren.

Klokkenluider op non-actief

De staatssecretaris wil niet ingaan op vragen over een klokkenluider die door de Belastingdienst op non-actief is gesteld. Of er sancties zijn getroffen tegen ambtenaren die betrokken waren bij het ontspoorde fraude-onderzoek en de verdere afhandeling, wil Snel evenmin iets zeggen. Wat opvalt is dat de fiscus na vijf jaar de dossiers van ouders tegen wie werd geprocedeerd nog altijd niet compleet heeft. Ze moeten wachten op een commissie die moet adviseren over schadevergoeding.

Lees ook:

Menno Snel houdt vol: hij heeft het onderzoek naar de kinderopvang-kwestie niet belemmerd

Staatssecretaris Menno Snel (financiën) houdt vol dat hij het onderzoek naar de ten onrechte stopgezette kinderopvangtoeslag niet heeft belemmerd. In een debat met de Tweede Kamer zei Snel woensdag dat de onderzoekers ‘geen strobreed in de weg is gelegd’.

Staatssecretaris Snel beperkte zelf het onderzoek naar falen van de Belastingdienst

Staatssecretaris Menno Snel (D66) van financiën gaf opdracht om een onderzoek naar onterecht stopgezette kinderopvangtoeslag door de Belastingdienst zoveel mogelijk te beperken. Dat was tegen het nadrukkelijke advies in van de onderzoekers.

Snel erkent fouten bij kinderopvangtoeslag en hoopt met nieuwe excuses de affaire af te ronden

Staatssecretaris Menno Snel (financiën, D66) biedt opnieuw excuses aan voor de behandeling van ouders bij wie de kinderopvangtoeslag ten onrechte is stopgezet. Hij deed dat in oktober ook al, maar er veranderde weinig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden