Staatsgreep van jonge Gabonese militairen in de kiem gesmoord

Libreville, Gabon. Beeld AFP

De rust is weergekeerd in het olierijke Gabon in West-Afrika, dat maandag een mislukte staatsgreep beleefde. Een groepje jonge officieren bezette korte tijd de nationale radiozender en riep collega’s op andere strategische plaatsen te bezetten. Maar steun bleef uit.

De meeste coupplegers zijn na enkele uren gearresteerd. Twee kwamen om. De soldaten, onder leiding van luitenant Kelly Ondo Obiang, wilden de macht overnemen omdat ze menen dat president Ali Bongo niet in staat is het land te leiden. Bongo is vorig jaar getroffen door een beroerte, waarvan hij al maanden herstelt in Marokko. Ook wilden de opstandige militairen ‘de democratie herstellen en mensen uit leidende posities zetten die op lafhartige wijze jonge landgenoten lieten vermoorden in augustus 2016’.

Beeld Brechtje Rood

De coupplegers refereerden daarmee aan het geweld dat losbarstte toen Bongo tot winnaar werd verklaard na omstreden verkiezingen. Waarnemers van de Europese Unie hadden ook hun twijfels geuit over de gang van zaken; in Bongo’s thuisregio werd een opkomst gemeld van ruim 99 procent. Volgens de kiescommissie won Bongo met minder dan zesduizend stemmen verschil van zijn naaste rivaal. Het land telt zo’n 2 miljoen inwoners.

De staatsgreep van maandag kwam als een verrassing, omdat het leger wordt gedomineerd door de presidentiële garde waarvan de leden afkomstig zijn uit de thuisregio van Bongo. De president volgde in 2009 zijn overleden vader Omar Bongo op, die in 1967 aan de macht kwam. De Bongo-dynastie regeert al meer dan een halve eeuw Gabon, dat 58 jaar onafhankelijk is.

Pluche

In Afrika blijven leiders nogal eens lang zitten op het pluche; zij beschouwen het leiderschap vaak als een familiekwestie. In Togo, eveneens in West-Afrika, is Faure Gnassingbe sinds 2005 president nadat zijn vader overleed die in 1967 aan de macht kwam. De Congolese president Joseph Kabila wacht op de uitslag van verkiezingen die zijn opvolger moeten aanwijzen. Hij stapt met tegenzin op. Ook Kabila nam in 2001 de macht over van zijn (vermoorde) vader.

Dat juist jonge officieren Bongo pootje probeerden te lichten, past in een voorzichtige trend op het continent. Afrika telt ruim 1,3 miljard inwoners van wie ruim 60 procent jonger is dan 25 jaar. Het zijn vooral deze jongeren die de afgelopen jaren in diverse landen de straat op gingen om uiting te geven aan hun verzet tegen langzittende presidenten en presidentiële dynastieën.

In 2014 wisten jonge demonstranten te voorkomen dat langzitter president Blaise Compaoré van Burkina Faso de macht behield. En op dit moment  voert de jonge politicus en rapper Robert Kyagulanyi Ssentamu, beter bekend als Bobi Wine, hard campagne tegen de Oegandese president Yoweri Museveni die sinds 1986 aan de macht is (en bovendien zijn zoon klaarstoomt om hem op te volgen). Ssentamu weet zich massaal gesteund door vooral jongeren in stedelijke gebieden. Bij de volgende verkiezingen over vier jaar moet blijken wat voor effect jonge kiezers zullen hebben.

Ook in Soedan vormen jongeren de kern van de al weken durende demonstraties tegen president Omar al-Bashir die 24 jaar in het zadel zit. Ze geloven niet dat hun levensomstandigheden ooit beter worden onder het huidige leiderschap en eisen verandering. Zo sluiten ze zich aan bij jongeren in andere Afrikaanse landen die verlangen dat leiders die niet goed functioneren door eerlijke verkiezingen naar huis kunnen worden gestuurd.

Lees ook:

Wie stopt de Afrikaanse langregeerder?

Burundi mocht stemmen over de ambtstermijn van de president, de zoveelste Afrikaanse leider die blijft plakken op het pluche.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden