Staatsen en het summum van bestuurlijke arrogantie

ZEIST - Even tuit Jos Staatsen de lippen. “Pfftt, weg. Alléén al onze aandelen in Sport 7, tien miljoen gulden, dat geld zijn we al kwijt.” De algemene vergadering betaald voetbal is zaterdagochtend net begonnen en zal in de volgende zes uren meer en meer het karakter van een dagje volkstoneel krijgen, wanneer de voorzitter van de KNVB-sectie betaald voetbal aangeeft hoeveel direct geld er al met het Sport 7-debacle voor het voetbal verloren is gegaan.

Er zijn sectiebesturen betaald voetbal over minder geld gestruikeld. Na het voor Oranje zo glorieuze EK van 1988, klopte de afrekening in Duitsland van geen kanten. “Maar weet u wel wat een glas bier in München kost?”, vroeg het bestuurslid Henk Hut de algemene vergadering indertijd. Nu gaat het niet meer om het bier van München, nu gaat het om het 'mega-contract' met Sport 7, dat alleen maar enige kans van slagen had kunnen hebben wanneer heel Nederland 'de prijs van een biertje' aan de kabelexploitanten zou hebben betaald. (Of per maand voor de prijs van een krat bier aan de decoder was gegaan.) Het één noch het ander was haalbaar.

“Gelooft u mij”, zo hield Ajax-voorzitter Michael van Praag in het voorjaar de vergadering betaald voetbal in Amersfoort voor, “van die decoders komt niets terecht. Ik verzeker u dat in augustus bij de start van Sport 7 lang niet genoeg van die dingen voorradig zijn.” Toen het bestuurslid Peter Groenenboom antwoordde dat een decoder 'net zo simpel is te maken als een colaflesje', werd Van Praag uitgelachen en het sectiebestuur toegelachen. Goed gedaan Peter, goed gedaan Jos. Toevallig was Peter wel een captain of industry bij Internatio Müller en toevallig nam Peter ook nog eens de zwaarste aller Nederlandse zwaargewicht-ondernemers mee, Jan Timmer, de man die de bezem door Philips haalde. Wie was die Michael van Praag dan wel, met zijn winkeltje op Schiphol? Per club zeven jaar lang 2,9 miljoen van Sport 7, ga zo door bestuur!

Michael van Praag en Jorien van den Herik hebben sinds de lancering van 'de nationale sportzender' natuurlijk bovenal oog gehad voor de belangen van Ajax en Feyenoord. Maar anders dan de alleen maar van veel geld dromende goegemeente die de algemene vergadering betaald voetbal is, dachten zij ook na. En kregen zij niet alleen gelijk met al hun bedenkingen tegen Sport 7, maar ook nog eens gelijk van de rechter: de uitzendrechten komen in principe de thuisspelende clubs toe.

Van Praag en Van den Herik ergeren zich al heel lang aan de in hun ogen stuitende arrogantie van vooral Jos Staatsen. In dat opzicht is de algemene vergadering van zaterdag een bizarre vertoning. Werkelijk alles wat er met Sport 7 mis kon gaan is ook misgegaan. Het bestuur van Jos Staatsen is verantwoordelijk voor dit ontluisterend avontuur. Formeel worden in eerste instantie de portefeuilles ter beschikking gesteld, maar in dit voetballand kan alles. Alvorens de afgevaardigden - op die van Ajax en Feyenoord na - bijna op hun knieën liggen om na het debacle dit bestuur voor de KNVB te redden, heeft Staatsen de ongeëvenaarde arrogantie de vertegenwoordigers van de twee topclubs de oren te wassen. Met stijgende verbazing horen en zien Van Praag en Van den Herik dit tafereel aan. Staatsen spreekt, Staatsen beschuldigt! “Wat een waanzin. Waar zijn we in Godsnaam mee bezig wanneer Feyenoord bij gesprekken met de KNVB een notulerende notaris meeneemt”, zo foetert de man die in het dagelijks leven crisismanager is.

Niet het voor de afgang van Sport 7 verantwoordelijke sectiebestuur neemt de schuld op zich - nee, het zijn al die door Feyenoord en Ajax aangespannen juridische procedures die voor een onwerkbare situatie hebben gezorgd. Aldus stelt het bestuur bijna scheldend vast. Staatsen: “U zorgt voor uw eigen oppositie, u zorgt voor vijandschap alom.” En later, wanneer de vergadering maar blijft vragen om het aanblijven van het bestuur, is er het summum van bestuurlijke arrogantie. Het sectiebestuur-Staatsen wil 'andermaal uw dienaar' zijn, maar alleen wanneer alle (!) afgevaardigden voldoen aan diverse eisen. De belangrijkste eisen zijn dat Ajax en Feyenoord stoppen met hun procedures en Ajax en Feyenoord meegaan in een wijziging van de statuten. Het is wereld wordt op z'n kop. De kolderieke gang van zaken doet denken aan de kassier die er met de kas vandoor gaat en vervolgens zijn baas op hoge toon meedeelt alleen dan kassier te willen blijven wanneer de veiligheidsmaatregelen worden aangescherpt.

Daags na de vergadering in Zeist, is het aardigste programma over Sport 7 te zien bij ... Sport 7. In het praatprogramma op de zondagochtend van Rik Zaal mogen Jan Mulder, Theo van Gogh en Bob Smits hun licht laten schijnen over de zender. Centraal staat ook hier de verbazing over het verlangen van Staatsen en de zijnen om aan te blijven. Men vraagt zich af waarom leken in februari al wel konden begrijpen dat het met de zender van de voetbal-overkill niets kon worden en iemand als Jan Timmer dat blijkbaar niet zag. Waarom zoveel ellende over dat nu misgelopen miljard, terwijl de 'strategische alliantie' van NOS/HMG/FilmNet over eenzelfde periode van zeven jaar amper tien procent minder bood ? Mediadeskundige Smits tekent dan voor een uitspraak die een beschuldiging is: omdat er allerlei zakelijke belangen waren die los stonden van voetbal op de televisie. Smits concludeert bijvoorbeeld dat het aandeelhouder Philips er vooral om te doen is geweest Nederland massaal een decoder aan te smeren. ING had weer andere belangen en bij dit alles paste de pretfabriek van Endemol. In het sectiebestuur betaald voetbal ontbrak het bepaald niet aan pleitbezorgers voor deze veronderstelde belangen. In een vloek en een zucht werd de in het voetbal nooit eerder gesignaleerde zakenvrouw Sylvia Toth het Zeister college binnengeloodst. Zij is niet alleen één der rijkste vrouwen van Nederland, Sylvia Toth is ook commissaris bij Endemol. Peter Groenenboom pleitte voorts dus voor de decoders van Philips. En als aandeelhouder van Sport 7 zette de KNVB Jos Staatsen in de raad van commissarissen.

Zo veel zakelijke big shots in de KNVB en in Sport 7. En dan toch het grootste debacle uit de geschiedenis van de bond. Maar zelfs dan is er de ongelooflijke uitkomst dat de algemene vergadering betaald voetbal in hoofdzaak functioneert als de applausmachine in het parlement van een voormalige Oostblok-staat.

Wanneer Michael van Praag de sfeer niet langer kan verdragen en vaststelt dat Feyenoord en Ajax door de andere clubs nota bene verantwoordelijk gesteld zullen worden voor de val van het bestuur, zegt hij tegen Jos Staatsen: “Nou, dan gaat u maar.”

Formeel wordt het bestuur aan het eind van de vergadering door de twee topclubs nog een kansje gegund. Feyenoord en Ajax willen eerst eens even bestuderen of de door het bestuur zo belangrijk geachte wijziging van de Bondsstatuten werkelijk noodzakelijk is om de Sport 7-garantie van 180 miljoen gulden niet in gevaar te brengen. Vandaag laat het bestuur weten of de handreiking van Ajax en Feyenoord ver genoeg gaat.

De clubs die hun falende bestuur zo graag willen behouden, kunnen er onderwijl rekening mee houden dat Feyenoord en Ajax er thans werkelijk van zijn doordrongen dat de huidige structuur van de KNVB zo snel mogelijk op de helling moet. De kwestie-Sport 7 heeft een top-competitie in Nederland voor twaalf à zestien profclubs in een onafhankelijke competitie een stuk dichter bij gebracht. Want waarom nog langer 2,9 miljoen gulden per jaar storten in de kas van allerlei clubjes, die geen wezenlijk ander belang hebben dan de betere amateurclubs? De top heeft nu echt genoeg van alle meeëters en gaat ongetwijfeld serieus werk maken van het doel dat wordt beoogd: pay per view en dat in combinatie met samenvattingen-voetbal op een open net of een combinatie van open netten. Heel het land massaal een vorm van abonneetelevisie opdringen was immers niet zo'n heel goed idee. Ook al blijft Jos Staatsen tijdens de algemene vergadering de hele dag praten over 'een gouden idee'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden