Staatscommissie wil wetten laten toetsen aan Grondwet

den haag – De Grondwet moet zodanig worden gewijzigd, dat toetsing van wetten en regelgeving op eventuele strijdigheid met de Grondwet mogelijk wordt. De staatscommissie Grondwet wil zich echter niet uitlaten over de vraag of dat via de gewone rechter moet, of, naar Duits voorbeeld, via een speciaal hof.

De door het vorige kabinet ingestelde staatscommissie bood haar eindrapport gisteren aan aan de ministers Piet Hein Donner (binnenlandse zaken) en Ivo Opstelten (veiligheid en justitie).

Volgens de commissie kan toetsing de normatieve kracht van de Grondwet vergroten. Of het zover komt is echter zeer de vraag. Momenteel ligt er bij de Kamer al een soortgelijk voorstel in een initiatiefwet van GroenLinks-fractievoorzitter Femke Halsema.

Dat voorstel haalde in eerste lezing eind 2008 een nipte meerderheid in de Eerste Kamer. De huidige regeringspartijen CDA en VVD stemden toen tegen. In deze kabinetsperiode is voor de wijziging een tweederde meerderheid nodig in beide Kamers.

Opstelten en Donner wilden gisteren niet ingaan op het voorstel van de staatscommissie. Donner wees er wel op dat de Kamer moeite heeft met uitspraken van de rechter, die strijdigheid van wetten met internationale verdragen constateert, zoals deze week bij de anti-kraakwet.

Donner: „André Rouvoet (van de ChristenUnie – red.) stelde dat het niet gekker moest worden. Nou, dat wordt het dus wel als het aan dit advies ligt.”

De commissie, onder leiding van Wilhelmina Thomassen, lid van de Hoge Raad, was door het vorige kabinet gevraagd te bezien of de grondrechten in de Grondwet goed opgenomen zijn en of grondrechten uit internationale verdragen in de Grondwet terecht moeten komen. Dat laatste is volgens de commissie niet nodig. Wel wordt geadviseerd het recht op een eerlijk proces en het recht op toegang tot de rechter op te nemen. Nederland is daar op grond van verdragen al wel toe verplicht, maar volgens de commissie wordt de rechtsbescherming verbeterd met een bepaling in de Grondwet.

Over opname van het recht op leven in de Grondwet is de staatscommissie verdeeld. Een deel ziet daarvan de toegevoegde waarde niet, terwijl een ander deel dit grondrecht zo fundamenteel vindt dat het niet mag ontbreken.

Artikel 7 van de Grondwet, het recht op vrije meningsuiting, moet volgens de staatscommissie worden verbreed. De pluriformiteit van de media moet in dat artikel worden opgenomen, het artikel beperkt zich nu nog grotendeels tot de vrijheid van drukpers. Door die beperking te schrappen, zegt de commissie, wordt ook de meningsuiting via bijvoorbeeld internet vrijer.

De Grondwet dient ook op andere punten te worden aangepast aan nieuwe communicatiemiddelen. Het in de Grondwet opgenomen briefgeheim moet worden uitgebreid tot alle vormen van vertrouwelijke communicatie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden