Staatsbosbeheer ziet graf in het bos niet als taak

De behoefte aan begraafplaatsen in de vrije natuur neemt toe. Maar grootgrondbezitter Staatsbosbeheer wil geen natuur beschikbaar stellen.

Willem van der Putten is woedend op de overheid en op Staatsbosbeheer. Van der Putten, voorzitter van de stichting Natuurbegraafplaatsen, zegt vier jaar lang met Staatsbosbeheer bezig te zijn geweest over natuurbegraafplaatsen, maar ervaart alleen maar tegenwerking. Dat terwijl volgens hem het aantal begrafenissen de komende jaren groeit ten opzichte van het aantal crematies, en de vraag naar bijzondere begraafplaatsen groeit. Met name naar begraafplaatsen in de vrije natuur.

Staatsbosbeheer gaat Van der Putten daarbij niet helpen, want die vindt begraven in de natuur niet tot zijn kerntaken behoren. Dat is het antwoord van Staatsbosbeheer aan het ministerie van landbouw, natuur en voedselkwaliteit (LNV) op de vraag of begraven in de natuur bij zijn doelen past. „Wij beheren natuur, en een begraafplaats is een andere bestemming”, laat Staatsbosbeheer weten.

Van der Putten noemt het ’domheid’. „Wandelpaden aanleggen is populair en wandelpaden aanleggen waarbij je op een grafzerk stuit blijkbaar niet.” Ook Huub Kluijtmans, beheerder van Bergerbos, een van de twee natuurbegraafplaatsen in Nederland, vindt dat Staatsbosbeheer in actie moet komen. „We zijn geen Scandinavië met uitgestrekte natuurgebieden. Staatsbosbeheer is de grootgrondbezitter in dit land en die moet grond vrijmaken voor natuurbegraafplaatsen.”

Henry Keizer, voorzitter van de Facultatieve Groep, de organisatie van uitvaartdeskundigen die samen met Staatsbosbeheer de mogelijkheden voor begraven in het bos onderzocht, ziet het probleem niet. Volgens Keizer zijn er voldoende begraafplaatsen in bosrijk gebied en zijn traditionele begraafplaatsen aan het ’vergroenen’ omdat mensen inderdaad uitgekeken zijn op de ’velden van grijs steen’. „Het kost alleen wat tijd voordat een graf plaats kan maken voor bomen of struiken, omdat een graf nou eenmaal zo’n 25 jaar moet blijven liggen.”

Zo’n begraafplaats tussen groen is volgens Van der Putten en Kluijtmans echter niet hetzelfde als een graf in de vrije natuur. Veel ’echte’ natuurbegraafplaatsen zijn er volgens Van der Putten niet eens nodig: „Een dozijn is genoeg. De vraag zal iets toenemen als de no-nonsense generatie uit de jaren zestig van de vorige eeuw straks overlijdt; voor hen is een mooi graf in de wilde natuur belangrijker dan een plek in de eigen woonplaats. Zij hechten minder aan tradities.” Kluijtmans bevestigt dit: „De gemiddelde leeftijd van de overledenen op Bergerbos is 53 jaar.”

Volgens Kluijtmans is het verschil tussen een natuurbegraafplaats en een traditionele begraafplaats enorm: „Het komen en gaan van de seizoenen, de dieren, de planten, de rust: het is allemaal intenser in het bos. Nabestaanden die hier komen zeggen dat om een of andere reden de rouw draaglijker is.”

Ondanks die rust en draaglijke rouw is het graf in de woonplaats volgens Dirk Bos van Uitvaartcentrum Arnhem een belangrijke reden dat veel mensen voor ’de gewone begraafplaatsen’ kiezen. Bovendien worden mensen afgeschrikt door de ’heisa’ die bij natuurbegrafenissen komt kijken. „Omdat er niet veel natuurbegraafplaatsen zijn, moeten nabestaanden vaak ver reizen om het graf te bezoeken en is het duurder om de plechtigheid te regelen.”

Felix van Heek, boswachter in het natuurgebied Sleen in Drenthe, werkt al jaren tussen eeuwenoude hunebedden en grafheuvels in het Drentse landschap, en wil zelf graag in een grafheuvel begraven worden. Hij vindt het heel vanzelfsprekend dat de mens in de natuur leeft en sterft. „Ik zie hier dagelijks hunebedden en grafheuvels liggen. Ik weet niet waarom die zo gemaakt zijn, maar wel dat ze al 4000 jaar intact zijn. Dat zou ik ook wel willen, 4000 jaar ergens rustig liggen.”

Bovendien hoort de mens volgens Van Heek in de natuur: „We hebben er eeuwen geleefd en klitten pas enkele generaties in steden samen – de mens doet zichzelf geweld aan als hij uit zijn natuurlijke omgeving vertrekt. Laat mij daarom maar in de natuur blijven.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden