Staatsbezoek in recordtempo

BOEDAPEST - “Ik heb nog een vraagje”, zegt koningin Beatrix in het Agrarisch Onderzoeksinstituut van de Hongaarse Academie van Wetenschappen in Martonvásár.

JAMES KLIPHUIS

“Misschien is het een domme vraag, maar hoe zit het met het verbeteren van de landbouwgrond waarvan u zegt dat het één van de onderwerpen is waarmee u zich bezighoudt?”

Eerder heeft zij de directeur, dr. Zoltán Bedö, gevraagd naar voor- en nadelen van het genetisch onderzoek van voedingsgranen. Op de 'domme' vraag luidt het antwoord dat de val van het communisme problemen heeft veroorzaakt. De landbouwcoöperatieven zijn ontmanteld en opgedeeld in kleinere percelen die niet meer met de oude gemechaniseerde werktuigen worden bewerkt, want die zijn alleen bij grote bedrijven rendabel. Het ontbreekt de nieuwe eigenaren aan geld om passende apparatuur te kopen en aan kennis en inzicht in de vraag hoe optimaal van de grond gebruik te maken.

Het instituut probeert met bijscholing hulp te bieden. Prins Claus vraagt naar de ambitie om Europa een belangrijker voedselproducent van granen voor Afrika en Azië te laten zijn: zullen die werelddelen dan niet een minder gewenste afhankelijkheid van bijvoorbeeld Europese broodsoorten ontwikkelen - zeg maar een 'Frans stokbrood-afhankelijkheid?''

Het tijdschema blijkt krap. In Székesfehérvár, waar in de Middeleeuwen de Hongaarse koningen werden gekroond, wordt supersnel kennis genomen van de archeologische opgravingen en snel de tentoonstelling van Hongaarse kroonjuwelen bezichtigd.

Dan wordt overgeschakeld naar het heden met een bezoek aan de Videoton-fabriek van elektronicacomponenten. Het tussen Budapest en het Balatonmeer gelegen Székesféhervár is dé success-story van het moderne Hongarije. De werkeloosheid is niet hoger dan 10 %. Met belastingfaciliteiten is een aanzienlijk aantal internationale bedrijven (Philips, Nokia, Ford, Shell) binnengehaald. Waar vroeger een werkplaats van het Sovjetleger tankmotoren reviseerde, staat nu een fabriek van printplaten voor videocassetterecorders en andere elektronische apparatuur. Koningin en prins, alsmede de Hongaarse president Arpád Göncz laten zich het productieproces uitleggen.

Een uitstapje naar een stoeterij waar koningin en president een rondje maken in een koets. Maar dan gaat het meteen terug naar Boedapest voor een receptie met staatssecretaris Van Dok-van Weele, die een 'zware' economische delegatie aanvoert en voor de 'contraprestatie': een concert van het Rotterdams Philharmonisch Orkest met Jard van Nes in de Hongaarse Staatsopera.

Dissonanten hebben niet geklonken. De Hongaars-Nederlandse betrekkingen gelden als voorbeeldig. Het beeld dat Hongaren van Nederland hebben is overwegend positief: Hongaren zien Nederland als voorbeeld. Voor het staatsbezoek hebben Hongaarse kranten aandacht besteed aan de geschiedenis van de Nederlands-Hongaarse relaties, waarbij het onafhankelijk Népszabadság en het behoudende Magyar Nemzet stilstonden bij de opname van Hongaarse 'bleekneusjes' in Hollandse gastgezinnen tussen de wereldoorlogen.

“Hongarije maakt deel uit van het Westen”, zei koningin Beatrix in haar toespraak aan het galadiner. Haar Hongaarse gastheren namen daar dankbaar kennis van. Die uitspraak klonk net iets stelliger dan de lijn uitgezet door de Nederlandse politiek, bij monde van minister Van Mierlo van buitenlandse zaken in zijn gesprek met zijn collega Kovács.

Volgens Van Mierlo moet vooreerst met álle voormalige communistische landen die tot de Europese Unie willen toetreden worden gepraat - en dan blijkt wel wie bij de kopgroep behoort. Hongarije vindt dat de buitenwereld moet toegeven dat het bij die eerste paar landen die EU-lid willen worden hóórt. Wat de Hongaren géén prettig idee vinden is dat ze in een situatie verzeild kunnen raken dat het toetredingstempo wordt bepaald door de zwakkere broeders, die hun eigen redenen kunnen hebben om het proces niet al te vlot te laten verlopen. Slowakije, dat waarschijnlijk niet tot de absolute kopgroep zal behoren, zou bewust een snelle Hongaarse toetreding kunnen frustreren. Het was het enige moment dat er sprake was van enig verschil in inzicht. Een écht probleem leek het niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden