Staatsbelang in Air France-KLM smaakt naar meer, vindt de Kamer

Minister Cora van Nieuwenhuizen (infrastructuur en waterstaat) en Minister Wopke Hoekstra (financiën) voor het debat over de aankoop van aandelen Air France-KLM. Beeld ANP / BAS CZERWINSKI

De Tweede Kamer wil vaker aandelen kopen in bedrijven met ‘publieke belangen’. Alleen de VVD ziet er niets in.

De Tweede Kamer steunt het kopen van aandelen in Air France-KLM. Dat was vooraf al duidelijk. Maar hoe denkt de politiek inmiddels over staatsdeelnemingen? Zit er meer in het vat?

Wat de VVD betreft, is er niks nieuws onder de zon. Kamerlid Roald van der Linde zei gisteren in het debat over de staatssteun aan de luchtvaartmaatschappij dat het kopen van aandelen in een particulier bedrijf ‘alleen een laatste redmiddel’ is. Maar bijna alle andere partijen sluiten nieuw overheidsingrijpen bij andere bedrijven niet uit.

Geloof in de markt

Kamerlid Eppo Bruins (ChristenUnie) constateert, zonder coalitiepartner VVD te noemen, dat er nog maar één partij is die gelooft dat de markt alle heil brengt. Het CDA sluit nieuwe aankopen niet uit. “We willen heel breed kijken naar staatsdeelnemingen. Het gaat om het doel dat je wilt bereiken. Dat weeg je keer op keer”, meent CDA’er Erik Ronnes.

Wat de criteria zijn voor overheidsinvesteringen kwam niet over het voetlicht, maar voor veel linkse partijen smaakt dit optreden naar meer. De PvdA wil een discussie over het kopen van aandelen in bijvoorbeeld bedrijven die geld transporteren en PostNL. De SP verwacht een ‘trendbreuk’.

Minister Wopke Hoekstra van financiën had weinig moeite om het besluit te verdedigen om snel in het geheim voor 744 miljoen euro een belang van 14 procent te kopen in Air France-KLM. Hij hoopt met die aandelen meer invloed te verwerven. Precies een week geleden maakte hij dat bekend en afgelopen vrijdag was hij in Parijs om die Nederlandse ‘onorthodoxe’ stap uit te leggen aan een boze Franse regering die eveneens 14 procent van de aandelen heeft in de luchtvaartmaatschappij.

Hoekstra herhaalde dat de Nederlandse invloed in Air France-KLM in de loop der jaren is verminderd. Al vanaf 2014 is geprobeerd dat te herstellen, maar dat was niet gelukt. Daarom zag het kabinet geen andere mogelijkheid.

Teken van daadkracht

De meeste lof kreeg Hoekstra van VVD en CDA. De VVD vond het een teken van daadkracht. “Het gaat om de economische belangen van Schiphol en KLM die beschermd moeten worden”, zei Kamerlid Van der Linde. “De VVD is kritisch over staatsdeelnemingen, maar het is verdedigbaar als een ander land, Frankrijk, hetzelfde doet”. Het CDA, de partij van Hoekstra, had ‘complimenten voor dit huzarenstukje’.

De oppositie is tegen de manier waarop de minister de Kamer informeerde. De minister bepaalde dat de financieel woordvoerders van de fracties vooraf vertrouwelijk iets te horen kregen en er werd veel geld uitgegeven zonder toestemming van de Kamer. Volgens Hoekstra is het zorgvuldig gegaan.

De PvdA vindt het belangrijk om de positie van Schiphol te beschermen, maar zet vraagtekens bij de invloed die Nederland met 14 procent verwerft. GroenLinks vindt dat de staat als grotere aandeelhouder nu ook moet opkomen voor ‘klimaatdoelen’. Alleen de Partij van de Dieren is faliekant tegen het kopen van aandelen in Air France-KLM. De partij ziet niets in het steunen van deze ‘fossiele industrie’ en meent dat het klimaat inkrimping van de luchtvaart vereist.

Lees ook:

Waarom de staat stiekem een flink aandeel in Air France-KLM kocht

De staat heeft een flink aandeel in Air France-KLM gekocht. Het kabinet had er onvoldoende vertrouwen in dat Nederlandse belangen binnen de combinatie overeind blijven.

Met de KLM-koop is de angst voor industriepolitiek is verdwenen

Het kopen van aandelen in Air France-KLM door de staat markeert een verandering. Privatiseren is uit, investeren in bedrijven die het ‘publiek belang’ vertegenwoordigen is in.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden