Staat het volgende referendum al voor de deur?

Thierry Baudet heeft al verschillende ideeën voor nieuwe referenda.Beeld anp

Minister Plasterk van Binnenlandse Zaken wil de regels voor referenda opnieuw tegen het licht houden. Vandaag zei hij dat 'de regels voor sommigen verwarrend zijn'. Hij had het vooral over de opkomstdrempel van dertig procent. "Ik heb al tijdens de behandeling van de wet in de Kamer gewaarschuwd dat er verwarring en een onaangenaam effect kan optreden", aldus Plasterk.

De minister pleit er voor nog eens goed naar de referendumwet te kijken. "Nu is de drempel opgehangen aan het totaal aantal mensen dat gaat stemmen. Je zou het ook kunnen ophangen aan het minimaal aantal mensen dat tegenstemt."

Eerder al kondigde vicepremier Asscher aan dat het kabinet zich in ieder geval wil gaan beraden over de subsidieregeling voor referenda. Het eerste raadgevend referendum zal binnenkort uitgebreid worden geëvalueerd. Dat is bij de invoering al afgesproken.

Opkomstdrempel
Dat Plasterk de opkomstdrempel wil veranderen is opmerkelijk, omdat die drempel dankzij zijn eigen partijgenoot Ruud Koole in de wet geslopen is. Twee jaar geleden eiste Koole in de Eerste Kamer dat er een opkomstdrempel zou komen. Kooles bedoeling was dat de kiezer zich door de drempel gedwongen voelde naar de stembus te gaan. "Het mag van de kiezer worden verwacht dat hij een initiatief tot een referendum serieus neemt", zei hij destijds.

Thierry Baudet, een van de drijvende krachten achter het referendum over het associatieverdrag met Oekraïne, zou de opkomstdrempel het liefst volledig zien verdwijnen. "Het is een vreemde gedachte dat alleen bij een bepaalde opkomst mensen recht van spreken hebben'', zei hij vanochtend op Radio 1. Hij ziet de euro, TTIP en de open grenzen als goede onderwerpen voor toekomstige referenda. Trouw vroeg Baudet en de andere initiatiefnemers naar hun vervolgplannen.

Thierry Baudet, voorzitter van Forum voor democratie:

"Wij beschouwen dit als een groot succes, zowel vanuit de inhoud als vanuit het instrument. Formeel kunnen wij nu niet veel meer doen. De bal ligt nu bij de politiek, maar we houden de druk erop, de publieke opinie is wakker geschud. We houden ze in de gaten. Wij zijn een denktank, we gaan gewoon verder met onderzoek en debat. Ik hoop op meer referenda. We zouden graag een referendum willen over of Nederland lid moet blijven van de Europese Unie, maar dat kan niet. Handelsverdrag TTIP komt wel in aanmerking, open grenzen ook, en de Euro. Ik heb al stukken geschreven over TTIP. In essentie lijkt het op het debat over het verdrag met Oekraïne. Dit gaat ook over geopolitieke versmelting van machtsblokken, en over verminderde greep op de eigen markt."

Jan Roos, aanjager referendum bij GeenPeil:

"Het heeft geen zin nog eens een referendum op te tuigen. Brussel spuugt nu al in ons gezicht. Ik heb begrepen dat de Europese Commissie niks met de uitslag gaat doen, de EU gaat gewoon door met uitvoeren van verdrag. Dat is dus democratie in Europa. Met dit referendum wilden we aantonen dat het zó dus werkt."

"Premier Rutte kan nu wel zeggen dat hij iets gaat doen met dit overweldigende nee, maar zometeen zegt hij gewoon dat hij door Brussel wordt teruggefloten. Daar zegt hij: sorry, laten we verder gaan, laat ze lekker barsten. Hij is hier zogenaamd kritisch over Europa, maar hij steunt het daar altijd. De Tweede Kamer heeft het referendum mogelijk gemaakt, het kabinet saboteert het in de campagne door veel minder stemlokalen te openen en dat soort dingen. Vervolgens komt er een uitslag die ze niet aanstaat en gaan ze gewoon verder. Dit bewijst dat er een heel groot probleem is met onze democratie."

Jan Roos.Beeld anp

Voormalig PvdA-Kamerlid Niesco Dubbelboer van platform Meer Democratie:

"Het Nederlandse volk heeft 'nee' gezegd. En daar moet het parlement zich aan houden, zowel voor de burger als de politiek zou het killing zijn als er niet wordt geluisterd naar de uitslag. Ik zal druk blijven zetten, ook door middel van de contacten uit mijn eigen verleden. De volgende stap zijn TTIP en de Canadese versie Ceta. Daar zijn we al een tijdje mee bezig. Als die vrijhandelsverdragen ter tafel komen, moet de burger het laatste woord hebben. De manier waarop dit soort afspraken nu gemaakt worden is ouderwets en ondemocratisch. Bovendien zal TTIP veel meer gevolgen hebben voor Nederland dan het associatieverdrag met Oekraïne. Het kan de democratie in gevaar brengen, vooral omdat ondernemingen de staat kunnen aanklagen en we Amerikaanse wetgeving in Nederland invoeren. We zijn al een petitie gestart voor een referendum."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden