Staart in stuk barnsteen bewijst dat dino's veren hadden

De kleine, pluizige dinosaurusstaart in barnsteen. Hét bewijs dat dino's veren hadden. Beeld afp

In een stuk barnsteen van 99 miljoen jaar oud hebben wetenschappers een dinosaurusstaart gevonden bedekt met veren. De barnsteen werd vorig jaar ontdekt op een barnsteenmarkt in Myanmar door onderzoeker Lida Xing, van de Chinese universiteit voor Geowetenschappen in Peking.

De verkoper dacht dat er een plant in het barnsteen zat en had de steen al laten polijsten om er een sieraad van te maken. Maar Xing zag direct de wetenschappelijke waarde en adviseerde een Chinees paleontologisch instituut het object te kopen. Nu blijkt de steen het definitieve bewijs dat er tweebenige dinosaurussen, zoals de Tyrannosaurus Rex maar dan wat kleiner, bestonden die vogelachtige veren droegen. Gisteren publiceerden Xing en zijn collega Ryan McKellar het onderzoek in het vakblad Current Biology.

Eerder werden al veren gevonden in barnsteen uit het dinotijdperk. Maar dat waren zulke kleine stukjes dat wetenschappers niet konden bewijzen dat ze aan een dinosaurus toebehoorden of aan een prehistorische vogel.

De recent ontdekte staart uit Myanmar is 3,67 centimeter lang, bestaat uit liefst acht wervels en is omhuld door een pak veren. Uit CT-scans en microscopisch onderzoek concluderen de paleontologen dat het stuk barnsteen 99 miljoen jaar oud is. Een periode die bekend staat als het Midden-Krijt.

Coelurosaurus

"We zijn er zeker van dat het om een dinosaurus gaat en niet om een vogel", zegt co-auteur McKellar tegen de BBC. "Omdat de wervels niet aan elkaar gegroeid zijn zoals bij moderne vogels en hun prehistorische voorouders. Daarentegen is de staart lang en flexibel en hangen de veren aan beide kanten naar beneden." De staartveren waren hoogstwaarschijnlijk bruin aan de bovenkant en wit daaronder.

De onderzoekers denken dat het de staart van een soort Coelurosaurus was; een groep vleesetende dinosauriërs waaronder ook de bekendere Velociraptor en Tyrannosaurus vallen. De staart is in het barnsteen driedimensionaal bewaard en biedt daardoor veel gedetailleerdere informatie dan een plat stenen fossiel.

Aan de hand van de gevonden staart denkt McKellar dat de jonge Coelurosaurus ongeveer even groot was als een volwassen mus. Dan dringt de vraag zich natuurlijk op of de dinosaurus ook kon vliegen. Het antwoord is 'nee'. De veren hebben namelijk geen harde schacht met vertakkingen, zoals moderne vogels dat wel hebben. Het verendek van de dino bestond meer uit zachte pluimpjes.

Onderscheppen

Het is geweldig om alle details van de dinosaurusstaart te kunnen zien, zegt de derde co-auteur Mike Benton van de Universiteit van Bristol tegen de BBC. "De botten, het vlees, de huid en de veren. Stel je eens voor hoe deze kleine knul met zijn staart vast kwam te zitten in de hars, en vervolgens stierf omdat hij zich niet vrij kon wurmen."

In Myanmar, waar het object gevonden is, wordt al tweeduizend jaar barnsteen gewonnen. Inmiddels meer dan tien ton per jaar. Meestal breken de grote brokken tijdens het mijnen. "Tegen de tijd dat we barsteen onder ogen krijgen, zijn er vaak al sieraden van gemaakt", zegt McKellar. "We weten niet hoeveel mooie exemplaren verloren zijn gegaan."

De onderzoekers werken momenteel samen met de verkopers om bijzondere stukken barnsteen te onderscheppen, voordat ze in privécollecties belanden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden