Staalwerkers Corus begrijpen elkaar

Ooit was het Hoogovens die de klappen kreeg, terwijl het British Steel voor de wind ging. Met het hoge pond en de zwakke Britse staalmarkt zijn de rollen omgedraaid, maar sinds de fusie van de bedrijven tot Corus in 1999 doet dat er niet meer toe. Ook onder de werknemers is het ijs gebroken, zo lijkt het. ,,We zijn allemaal staalwerkers, en samen houden we de zaak op de been.''

De onmiskenbaar van het Engelse steelworkers afgeleide benaming is een geuzennaam geworden onder de werknemers van het voormalige Hoogovens. ,,Het aloude Hoogovens-hart bestaat ook nog, en we zijn druk bezig er een Corus-hart van te maken'', zegt Gerrit Idema, voorzitter van de bedrijfsledengroep van FNV Bondgenoten bij Corus. Met acht leden was hij onlangs in Engeland en Wales om een paar vestigingen van Corus te bekijken en de banden aan te halen met kaderleden van de Britse vakbond. De leden bezochten fabrieken in Zuid-Wales -bij Llanwern en Trostre- en het hoofdkantoor van Corus in Londen.

Ondanks het informele karakter was de ontmoeting geen overbodige luxe na het turbulente eerste jaar van Corus. ,,Als FNV hebben we de fusie tussen Hoogovens en British Steel altijd gesteund'', zegt Idema, ,,maar met de heersende problemen op de staalmarkt is het logisch dat vele werknemers aanvankelijk de kat uit de boom keken.'' De vestiging van Hoogovens in IJmuiden rendeert, terwijl de fabrieken in het Verenigd Koninkrijk zuchten onder de last van het dure pond. Daardoor hebben grote buitenlandse investeerders het land verlaten en is de binnenlandse markt voor staal ingezakt.

,,Nu Hoogovens en British Steel één concern zijn, is het het probleem van ons allemaal'', zeggen de delegatieleden met grote stelligheid. ,,Dat is juist de kracht van de fusie'', zegt Idema. ,,Met een concern dat op verschillende plaatsen in de wereld vestigingen heeft, kun je ook op verschillende plaatsen profiteren van de gunstige economie. En waar we in Wales of in IJmuiden vroeger alles zelf uitzochten, komt er nu regelmatig iemand overvliegen om te helpen met het oplossen van problemen.''

Een moreel dilemma moest de FNV wel overwinnen, namelijk dat de eigen leden in IJmuiden zitten. Zij vreesden mede de dupe te worden van de omvangrijke sanering die de vestigingen in Wales ondergaan. Tegelijkertijd hebben alle partijen belang bij een sterke en eensgezinde werknemersvertegenwoordiging.

,,Dat betekent dat je moet omgaan met het verschil waarop de bonden en de werkgevers hier met elkaar omgaan. De concernleiding presenteert haar besluiten hier heel anders'', zegt Idema. In Nederland verplicht de wet op de OR de top de voornemens voor te leggen aan de ondernemingsraad. Vergeet dat maar in Groot-Brittannië. Voor ons Nederlanders kwam dat hard aan. Maar de macht van de Britse vakbonden is zo groot dat bedrijven het hopelijk wel uit hun hoofd laten om ze te negeren.'' De gevolgen van besluiten zijn voor Britse werknemers wel een stuk groter, erkent Idema. ,,Bij collectief ontslag kennen ze wel regelingen, maar niet zo goed als in Nederland.''

Daar kunnen ze in Wales over meepraten. Twee weken geleden stelden leden van het Britse Lagerhuis nog vragen over de koers van Corus rond de afdelingen research en ontwikkeling. Ten koste van tweehonderd Britse banen worden die gevestigd in een nieuw te bouwen afdeling in Sheffield. Onder meer de onderzoeksafdeling in Port Talbot in Zuid-Wales moet daarvoor wijken.

Het is de zoveelste sanering in Port Talbot, waar alleen in het afgelopen jaar al 4600 banen verdwenen. Tom Fellows, voormalig president van de grootste Britse staalvakbond ISTC en zelf doorgewinterd staalarbeider, is beducht voor de ontwikkelingen. ,,Een deel van het banenverlies is te verklaren door de technologische vooruitgang in de staalsector. We saneren vanwege de slechte markt voor staal, maar hopelijk met het positieve effect dat we straks technisch bij de tijd zijn. Zo ging het met Hoogovens in 1992 ook'', zegt Fellows. ,,Het ergste wat ons kan overkomen, is dat Corus stopt met investeren in Zuid-Wales. Dan zijn we ten dode opgeschreven.''

De Nederlandse vakbondsleden delen dat standpunt, en niet alleen uit solidariteit. ,,Over de staalfabriek in Llanwern maak ik me wel zorgen'', zegt een delegatielid. ,,Daar moet dringend worden geïnvesteerd. Maar de fabriek voor verpakkingsstaal in Trostre, bij Port Talbot, is uiterst modern en heeft alle kans om te overleven. Het zou voor het hele concern jammer zijn als dat verloren gaat.''

,,Het is belangrijk dat we onze Britse collega's laten blijken dat we aan hun kant staan'', zegt Joop den Hollander, secretaris van de bedrijfsledengroep van Corus. ,,Al was het maar omdat de rollen zo weer kunnen omdraaien. De meesten van ons herinneren zich heel goed hoe het voelde toen bij Hoogovens 3500 van de 16000 mensen werden ontslagen. Dat wensen we niemand toe.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden