Spullen

Die 'ballast'

LEONIE BREEBAART

Omdat het op Koningsdag zo koud en nat was, heb ik dit jaar nóg minder kunnen 'ontspullen' dan normaliter en zeker minder dan de Japanse Marie Kondo haar lezers aanraadt in bestsellers als 'Opgeruimd!' en 'Spark Joy'. Kondo is een van de vele opruimexperts die de wereldwijde trend in ontspullen in gang hebben gezet.

Mocht u er nog niets van hebben gehoord: ontspullen is zoiets als het nieuwe onthaasten, je schijnt er rustiger van te worden, vrijer, letterlijk opgeruimder. Want spullen veroorzaken rommel, ook rommel in je hoofd, dat is de gedachte. Een 'minimaliserende' moeder vertelde in Trouw dat ze niet alleen haar eigen spullen, maar ook die van haar oudste kinderen (vijf en twee jaar oud) tot een minimum had teruggebracht: "Hoeveel knuffelbeesten heb je nodig? We leggen het ze wel uit, we gooien niet stiekem weg. Als hun spullen bij andere kinderen terechtkomen, dan vinden ze het goed. Ze zijn nu soms zelfs fanatieker dan ik."

Er zit een sympathiek anti-consumentistisch idee achter de opruimwoede. De gedachte dat je niet bént wat je hebt gekocht, dat je je status niet ontleent aan de nieuwste wake-up-light of het laatste nespresso-apparaat of het allercoolste nieuwe skateboard.

Alleen: de mentaliteit die 'spullen' gelijkstelt met 'rommel' lijkt niet zozeer gericht tegen de menselijke neiging nog meer onzin in huis te halen, maar eerder tegen de even menselijke bewaarzucht. Volgens de opruimgoeroes moeten we dingen waar we één jaar niet naar hebben omgekeken in een vuilniszak stoppen en weggooien - of weggeven.

Maar om die operatie te volbrengen moeten we iets raars en moeilijks doen. We moeten onze spullen ontdoen van de betekenis die ze met de jaren hebben gekregen. Ontspullen betekent naar je huisraad kijken alsof die niet van jou is, alsof je er niets mee hebt.

Mocht je daartoe in staat zijn, dan kun je inderdaad veel 'ballast' de deur uitdoen, inclusief de knuffel die je dochter nog van tante Annie heeft gekregen en die elke dag braaf op haar ligt te wachten tot ze uit school komt, die afzichtelijke sinaasappel van klei die je zoon voor je heeft gemaakt toen je ziek was, de boeken die je nooit meer hebt ingekeken, maar die je herinneren aan de ideeën en verhalen die je hebben gevormd, die eigenaardig gevormde steen uit een beek in Oostenrijk, de brieven van een vriendin die je nooit herleest, maar die nog ergens achterin de kast stilletjes herinneren aan wie je vroeger was. Dat kan allemaal weg.

En waarom ook niet, zult u zeggen. Want in een opzicht verschillen spullen natuurlijk sterk van mensen, van dieren en waarschijnlijk ook van planten. Ze vinden het zelf niet erg bij het vuil gezet te worden. Dat maakt het makkelijker om ze langs de straat te zetten, met hén hoeven we geen medelijden te hebben. Maar wel met onzelf. Want de fanatiekste opruimgoeroes vergeten dat wat je niet gebruikt, wat objectief gezien niks voorstelt, betekenis kan hebben: die 'ballast' is wie we zijn.

Misschien schuilt achter het 'ontspullen' toch vooral de utopische illusie, dat mensen vrijer worden naarmate ze hun verleden en zichzelf fanatieker proberen te ontlopen.

aan spullen

is ook wie we zijn

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden