Sprinter met protheses uit vrees voor precedentwerking niet toegelaten tot Spelen

„Ik ben niet gehandicapt, ik heb alleen geen benen." Tot u spreekt Oscar Pistorius. Deze 21-jarige sprinter uit Zuid-Afrika wil deelnemen aan de Olympische Spelen, maar mag dat niet. Zijn protheses zouden hem te veel voordeel kunnen verschaffen ten opzichte van valide concurrenten.

Worden hier de visioenen van Henk Kraaijenhof al realiteit? De sprintgoeroe filosofeerde tien jaar geleden al over bionische atleten die met geïmplanteerde chips of kunstmatige ledematen wereldrecords lopen.

Zover is het met Pistorius nog niet, wel is hij bezig met het slechten van grenzen tussen validen en minder validen. De student werd geboren zonder kuitbeen. Toen hij elf maanden was, werden zijn onderbenen onder de knie geamputeerd. Nu loopt hij op Cheeta’s, J-vormige protheses van carbon.

Na een knieblessure, opgelopen met rugby, revalideerde hij in januari 2004 met hardlopen. In hetzelfde jaar won hij de 400 meter tijdens de Paralympics in Athene. In zijn categorie is hij houder van wereldrecords op de 100 (10,91), 200 (21.58) en 400 meter (46.34).

Olympisch perspectief begon te gloren toen hij tijdens de (valide) nationale kampioenschappen van Zuid-Afrika tweede werd op de 400 meter. Hij zou in aanmerking kunnen komen voor de estafetteploeg. Daar steekt de internationale atletiekfederatie IAAF echter een stokje voor.

Pistorius heeft op de Spelen geen medailleambities. Wel wil hij anderen motiveren en inspireren om barrières te nemen. Dat heeft hij ook gedaan, hij voelt zichzelf niet gehandicapt. „Er is niets dat ik niet en valide atleten wel kunnen.”

De IAAF vreest precedentwerking. Directeur Elio Locatellie geeft als argument om Pistorius te weren: „Protheses beïnvloeden de zuiverheid van de sport. We kunnen niet accepteren dat die voordelen voor de gebruiker genereren.”

Dat is bij Pistorius onmiskenbaar zo, zonder Cheeta’s zou hij op handen moeten lopen of in een rolstoel zitten. Maar nergens is bewezen dat de koolstof-onderbenen hem voordeel geven boven validen. Het tegendeel lijkt het geval. De atleet, op 17 juni deelnemer aan de Nelli Cooman Games in Stadskanaal, heeft dertig meter nodig om in zijn ritme te komen. Hij slipt op natte ondergrond en met tegenwind slaan zijn protheses naar buiten.

Bovendien wordt in de topsport volop gereviseerd. Onscherpe ogen worden gelaserd, beschadigde gewrichten opgelapt met kunststof of metaal. De vraag is dus niet zozeer of lichamelijke verbeteringen zijn toegestaan, maar of de grens wordt overschreden van therapie naar technodoping.

De vrees dat gezonde atleten lichamelijke modificaties ondergaan om sneller, hoger of verder te gaan, is gegrond. Want hoeveel topsporters gaan niet als chemische proefkonijnen door het leven?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden