’Spreid risico’s pensioenfonds’

utrecht – - De hervorming van het pensioenstelsel raakt in een stroomversnelling. Minister Kamp van sociale zaken gaf de pensioenfondsen maandag ademruimte door hen een jaar uitstel te gunnen voor het verhogen van de pensioenpremies. Binnen een maand of twee hopen werkgevers en werknemers een nieuw pensioencontract ontworpen te hebben. Dat moet op 1 januari 2012 ingaan.

Zeker is dat daarin meer risico’s bij pensioenspaarders komen te liggen, en dat de Pensioenwet op de schop moet.

De werkgevers twijfelen nog over de invulling van het contract, maar FNV heeft de blauwdruk al klaar. „Er zijn twee mogelijkheden”, legt Willem Noordman van FNV Bondgenoten uit. De eerste is dat alle pensioenrechten omgevormd worden tot ’zachte rechten’. In de uitkering is dan niets gegarandeerd. Het pensioen ademt mee met de beleggingen. „Voor die optie kiest FNV niet. Wij kiezen voor een combinatie van harde en zachte rechten. Een deel van het pensioen is gegarandeerd. Het is de ambitie om altijd te compenseren voor inflatie, maar dat is geen garantie.”

De FNV ziet het nieuwe pensioencontract zo voor zich: vanaf 2012 bouwt iedereen 10 jaar ’zachte rechten’ op. Na tien jaar worden de rechten ieder jaar met terugwerkende kracht ’hard’. Ofwel, begin je met werken op je twintigste, dan is je pensioen de eerste tien jaar niet gegarandeerd. Wordt je 31, dan heb je één jaar hard, ofwel gegarandeerd, pensioen. Op je veertigste heb je tien harde jaren, en ook weer tien zachte jaren tussen je dertigste en veertigste opgebouwd. Op je 65ste zou je met pensioen gaan, maar pas tien jaar later worden de rechten tussen de 55 en 65 jaar gegarandeerd. Noordman: „Zo dragen alle leeftijdsgroepen een deel van de risico’s.”

FNV acht de meer onzekere ’zachte rechten’ nodig omdat pensioenfondsen risico moeten kunnen nemen. „Als je alleen belegt in veilige staatsobligaties, blijft het rendement sowieso te laag om een pensioenuitkering met koopkrachtbehoud te kunnen doen.”

De risico’s van de beleggingen zullen verder komen te liggen bij de werknemers. Er zit volgens FNV niets anders op. „Het pensioen is van ons allen samen”, zegt Noordman. Dat betekent extra verantwoordelijkheden. Je zult in de toekomst zelf maatregelen moeten nemen als je levensverwachting stijgt. Nu komt gestegen ouderdom nog voor rekening van de pensioenfondsen, maar dat kunnen zij zich in de toekomst niet veroorloven.

Noordman: „Wij stellen de levensverwachting dit jaar voor het laatst vast. Daarna zal deze niet meer doorberekend worden in de premie. Als mensen over vijf jaar weer ouder blijken te worden, krijg je bericht dat je pensioen voor die leeftijd niet ongewijzigd kan blijven.” Wil je toch hetzelfde bedrag krijgen, dan zul je langer moeten doorwerken of genoegen moeten nemen met een lagere jaarlijkse uitkering.

FNV wil meer flexibiliteit in de Pensioenwet. De zachte rechten vormen een buffer van ongeveer 25 procent van je totale pensioen (10 jaar op een 40- jarig dienstverband) waarmee je risico kunt nemen. De dekkingsgraad zal niet meer zo representatief voor een fonds zijn als nu. Als je een onderscheid maakt tussen ’harde’ en ’zachte’ pensioenrechten, moet je ook de formule van de dekkingsgraad aanpassen. Daarvoor moet de regelgeving, het zogenoemde financieel toetsingskader, door de minister van sociale zaken worden aangepast. Er zal toestemming moeten komen om dieper onder de nu vereiste dekkingsgraad van 105 procent uit te komen, zonder dat er meteen een herstelplan opgesteld moet worden. Dat moet kunnen, vindt Noordman. „Pensioenen zijn er om uit te keren, niet om op te potten.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden