Spotprenten Mohammed / Jyllands Posten krijgt in eigen land weinig steun

Internationaal krijgt de Deense krant Jyllands Posten openlijk steun voor de plaatsing van spotprenten van de profeet Mohammed, maar in eigen land staat de krant alleen.

De andere grote Deense kranten hadden tot nu toe weinig begrip voor de ’actie’ van Jyllands Posten, de grootste krant van Denemarken, die wilde testen of cartoonisten zich zelfcensuur opleggen. De krant Berlingske Tidende had sterke kritiek op het waarom van de tekeningen. „Men wilde testen of er sprake was van zelfcensuur. Maar er was geen zelfcensuur, want de tekeningen werden wel degelijk getekend”, meende hoofdredacteur Niels Linde. Ook het dagblad Politiken sprak van een ’pure provocatie’ en een ’blunder’. In december noemde een vertegenwoordiger van de Deense journalistenbond de twaalf cartoonisten ’idioten’. Dit was echter niet het officiële standpunt van de bond. Eén van de twaalf cartoonisten nam Jyllands Posten op de hak. Hij tekende een jongetje voor een schoolbord waarop in het Arabisch staat: ’de redactie van Jyllands Posten is een stelletje rechtse provocateurs’.

Op het moment van publicatie, eind september, was er net een fel debat gaande over vrijheid van meningsuiting, respect en tolerantie. Politici van de Deense Volkspartij hadden de islam ’een kankergezwel’ en ’de pest van Europa’ genoemd. Het debat kenmerkte zich door een ’wij-zij’ denken, waartegen vervolgens schrijvers, artsen, priesters en psychologen in opstand kwamen.

Jyllands Posten, bekend om zijn harde koers tegen buitenlanders, bestreed na de publicatie dat moslims in Denemarken zich gekrenkt konden voelen door de prenten. Dit ging om persvrijheid, meende de krant. Maar aan vrijheden zitten ook grenzen, vonden andere media. Zij plaatsten een paar van de spotprenten ’als documentatie’ bij hun artikelen – niet als ’manifestatie van persvrijheid’.

Dat laatste deden wel een aantal buitenlandse kranten. Tot genoegen van Jyllands Postens hoofdredacteur Carsten Juste: „Het is heel fijn dat een groot aantal Europese kranten ons nu te hulp komt. Dat wat de Deense kranten na vier maanden treuzelen niet konden, zien we nu in Europa gebeuren. Als andere Deense kranten ook de tekeningen hadden afgedrukt uit solidariteit met vrijheid van meningsuiting, dan zou de zaak volgens mij niet zo geëscaleerd zijn”, zo zei hij gisteren in Politiken. Juste bood eerder deze week géén verontschuldigingen aan voor de publicatie van de tekeningen, maar wel voor het feit dat de krant mensen heeft gekrenkt.

Juste meent dat de vrijheid van meningsuiting door de affaire is ingeperkt. „Zij hebben gewonnen”, aldus Juste. „Deense staatsburgers zijn bedreigd.” Collega’s bij andere grote media menen dat satire ook in de toekomst zijn plek zal houden in Deense media.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden