Sporten in de schaduw van Mugabe

Cabaretier Erik van Muiswinkel is cricket-liefhebber en hij is blij met de Nederlandse WK-deelname in Zimbabwe. Een oude-mannensport? ,,Cricket heeft enorm veel dramatiek in zich.''

Via internet volgde hij de verrichtingen van het Nederlands team tegen Zimbabwe gisteren op de voet. Ondanks alle verliespartijen noemt Erik van Muiswinkel de prestatie van Oranje op het WK 'buitengewoon bijzonder'. ,,We zijn in staat om een echte wedstrijd te spelen. Alle commentatoren zijn enthousiast over Nederland. Tim de Leede heeft een sportwinkel. Hij kan de komende tien jaar goed zaken doen in Pakistan.''

Vanaf zijn vierde levensjaar is cricket een rode draad in het leven van Van Muiswinkel. Op het veld leerde hij zijn vrouw kennen, zijn drie kinderen beoefenen de sport nu ook bij het Haarlemse Rood & Wit. Hij is er zelf soms nog actief. ,,Mijn eerste cabaretvoorstelling van een uur heb ik in het clubhuis gespeeld. Ik was elf jaar. Ik maakte grappen over clubleden en spelsituaties. Cricket heeft enorm veel dramatiek in zich: treurige momenten van spelers die hopeloos afdruipen richting kleedkamer. Het schouwspel is heel theatraal.''

Het WK in zuidelijk Afrika vindt hij van 'onschatbare waarde' voor de ontwikkeling van zijn geliefde sport. Hij heeft zich geërgerd aan columnisten in Nederland die 'een politiek correct vingertje' heffen omdat Oranje gewoon in en tegen Zimbabwe speelde. In het land waar politieke tegenstanders door het regime van Mugabe monddood worden gemaakt, worden door wanbeleid momenteel zeven miljoen mensen met de hongersdood bedreigd.

,,Wat er in Zimbabwe gebeurt is heel naar en vervelend, maar het is geen Rwanda, of China, waar we in 2008 lekker de Olympische Spelen gaan houden terwijl de concentratiekampen daar nog overeind staan. Vergeleken met China is Zimbabwe peanuts. Mugabe loopt op zijn laatste benen. Ik had alleen gehoopt dat de Nederlandse spelers op de een of andere manier hun steun hadden betuigd aan de twee Zimbabwaanse spelers die zich openlijk verzetten tegen Mugabe. Die jongens moeten na het WK maken dat ze wegkomen uit dat land.''

Van Muiswinkel had zelf ook gewoon gespeeld, als hij de kans had gehad. Wat was zijn mening geweest als hij niets met cricket had? ,,Dan had ik waarschijnlijk ook lekker van een afstandje geoordeeld: die korfballers moeten niet naar Rwanda! Alleen een echte boycot zoals destijds van Zuid-Afrika, vanaf het hoogste politieke niveau, heeft nut. Dat had enorme impact. Maar Mugabe is laatst met zijn vrouw nog met alle egards in Parijs ontvangen. Individuele actie van Nederlandse cricketers had geen zoden aan de dijk gezet. Dan hadden ze alleen laten zien: kijk eens hoe schoon mijn geweten is.''

,,De discussie is een jaar geleden in Engeland door Labour aangezwengeld. Onmiddellijk maakte de Zuid-Afrikaanse president Mbeki zich sterk voor Zimbabwe. Daarna schoof hij zijn grootste troef naar voren, Nelson Mandela. Die waarschuwde: wij doppen hier in Afrika onze eigen boontjes wel. Voor de regio hangt ontzettend veel af van het slagen van dit WK. Het is in grootte het derde sportevenement ter wereld.''

,,Toen de blanke cricketlanden heel voorzichtig opperden de duels in Zimbabwe te schrappen, schaarden de zwarte landen zich achter Mugabe. Door het koloniale verleden ligt dat schisma nog altijd gevoelig. In Pakistan, West-Indië en Sri Lanka is de sport veel groter dan in Australië, Engeland en Nieuw-Zeeland. Maar die blanke landen hebben het geld. Dat is een strijd om de macht die bij de voetbalbond Fifa ook aan de gang is. De zwarte landen zien dit als hún WK. Cricket is in diverse landen in Afrika behoorlijk in opmars.''

Kort voor het WK laaide de discussie opnieuw op. De Engelse spelers weigerde in Zimbabwe te spelen. Niet om morele redenen, maar uit angst voor aanslagen. ,,Schijterigheid'', vindt Van Muiswinkel. ,,Ze waren bang dat er bommen zouden ontploffen in hun hotel. Eerst hebben ze geprobeerd de politiek achter zich te scharen. Ze werden daar hard uitgelachen. Als ze daadwerkelijk niet in de schaduw van Mugabe hadden willen spelen, dan hadden ze veel eerder in actie kunnen komen. Maar toen was er ineens een brief met bedreigingen. Dat kwam ze natuurlijk goed uit. Ik dacht meteen: dat is fake. Daar zijn ook sterke aanwijzingen voor.''

Vurig verdedigt Van Muiswinkel zijn liefde, zoals hij al zijn hele leven doet. Hij kent de grappen over zijn sport, over het theedrinken vanuit de luie stoelen, een bezigheid voor oude mannen. Op verjaardagen heeft hij altijd van zich afgebeten. En nu moeten ze de Nederlandse spelers niet gaan verwijten dat ze het hoogtepunt in hun loopbaan beleven, terwijl de internationale politiek niet eens een boycot durft af te kondigen.

,,Als Nederland niet was gegaan, was dat een ongelofelijke schop tegen de schenen van de Afrikanen geweest.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden