Sport kan dopingstrijd in onafhankelijke handen leggen

historisch | Het Russische schandaal biedt de kans om dopingbestrijding anders aan te pakken. Maar is de sport daar klaar voor?

Met het collectief weren van Russische atleten van de Olympische Spelen in Rio de Janeiro, heeft de internationale atletiekfederatie IAAF een historische stap gezet. Het IOC is daarmee een unieke kans geboden om de in woord beleden afschuw van doping in daden om te zetten. Door de bestrijding ervan in onafhankelijke handen te leggen.

Of dat gaat gebeuren, is de vraag. In 1988 werd al de suggestie van daadkracht gewekt, toen na de ontmaskering van de olympische sprintkampioen Ben Johnson in Seoul de uitbanning van doping werd aangekondigd. Schandaal op schandaal volgde. Tot nu, bijna 28 jaar later, wederom is gebleken dat de sport als dopingbestrijder niet alleen kansloos, maar ook onbetrouwbaar is.

De mare gaat dat het schandaal-Johnson in de doofpot had moeten verdwijnen. Toevallig in het laboratorium aanwezige Bulgaren maakten stennis, hun gewichthefkampioenen Grabnev en Guentsjev waren immers ook betrapt en geschorst. De huidige Russische corruptie is slechts ontrafeld dankzij een gefrustreerde Wada-onderzoeker die een Russische klokkenluider de publiciteit aanraadde toen de sportautoriteiten zijn noodsignalen negeerden.

Verdachtmakingen gaan terug naar de Sovjettijd. In die zin kan het blootleggen van het Russische systeem van omkoping, verduistering en intimidatie, met vertakkingen tot in de hoogste sportbesturen, ook als een zegen worden beschouwd. Pal onder de ogen van IOC en Wada werd tijdens de Winterspelen in Sotsji van het op papier waterdichte controlesysteem een zeef gemaakt.

Hooggeplaatste officials bleken corrupt. Het wereldantidopingagentschap Wada toonde geen daadkracht, tot het niet anders kon dan het aan onafhankelijke onderzoekers overlaten. De atletencommissie van het IOC zegde onlangs het vertrouwen in het antidopingbeleid van IOC en Wada op. In de hele Russische kwestie, die al sinds december 2014 doorettert, hield het IOC zich afzijdig. Terwijl het vuur dat in de atletiek ontbrandde, zich uitbreidde over andere olympische disciplines.

Die brand dreigt verder uit te slaan. Op 15 juli, drie weken voor de openingsceremonie in Rio, wordt een volgend onderzoeksrapport openbaar. Daarin komt de Canadese jurist Richard McLaren met zijn conclusies over de verklaringen van Grigori Rodtsjenkov, de naar Amerika gevluchte voormalig directeur van het Russische antidopinglaboratorium. Hij onthulde hoe in samenwerking met de Russische geheime dienst tijdens de Winterspelen positieve urinemonsters werden vervangen door schone. Mogelijk kwam gelijksoortig bedrog ook voor tijdens andere internationale kampioenschappen en wereldbekers die de afgelopen jaren in Rusland hebben plaatsgevonden. Zaterdag werd door de Russische justitie een onderzoek tegen Rodtsjenkov aangekondigd. Hij zou de zaak voor eigen gewin hebben bedonderd en Rusland in diskrediet hebben gebracht.

Het IOC loofde en steunde diezelfde dag de beslissing van de IAAF. Bovendien werden, vooruitlopend op een bijeenkomst van morgen, 'verdere verreikende maatregelen' aangekondigd met het oog op de Spelen. De laatste Russische hoop op een oplossing zonder juridische stappen werd gesmoord met de verklaring dat de internationale federaties bepalen wie wel of niet aan de Spelen deelnemen, niet het IOC.

Daarmee legt IOC-voorzitter Thomas Bach de verantwoordelijkheid voor zijn Russische probleem bij alle federaties afzonderlijk. Hij zou zijn vriend Poetin niet nog harder voor het hoofd hoeven stoten door de invloedrijke Russen uit de olympische familie te bannen.

Bach heeft vorig jaar een proefballonnetje opgelaten: koppel de bestrijding van doping los van de sport. Dit zou, met dank aan de Russen, het moment kunnen zijn om daar serieus op door te gaan. Al is het de vraag of de conservatieve sport daar ondanks alles klaar voor is.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden