Sport is nog steeds het bolwerk waar homofobie hoogtij viert

Nederland als tolerante maatschappij en de sport als weldadig bad voor minderheden. In de wereld van reclameslogans lijkt alles paradijselijk. Maar de tolerantie kalft af, het bad blijkt vaak ijskoud.

Rob Velthuis

Sport als de weg naar integratie. Nergens anders is verbroedering zo gemakkelijk. Taalbarrières worden er doorbroken, want een gebaar is voldoende. NOC-NSF gebruikt deze verkoopargumenten graag als het met de rijksoverheid in de slag is om nieuwe subsidiegelden te winnen of oude veilig te stellen.

Maar een paradijs is het nergens, ook niet binnen de sport. Daar is het met de acceptatie van homoseksuelen zelfs bedroevend gesteld. Zeker binnen de grootste sport, voetbal.

Agnes Elling, als sociaal onderzoeker verbonden aan het W.J.H Mulier Instituut in Den Bosch, stelt vast dat sport „nog steeds dat bolwerk is waar homofobie hoogtij viert”. Zij zegt dit in het onder auspiciën van NOC-NSF uitgegeven boek ’De Weerbare Sporter, macht, misbruik en kwetsbaarheid’.

Elling stelt vast dat sport voor meisjes met lesbische gevoelens bevrijdend kan werken, omdat de acceptatie onder vrouwen groter is. Maar bij mannen vormt de sportwereld „een van de sociale verbanden, waarin homoseksualiteit in veel mindere mate is geaccepteerd dan binnen de huidige Nederlandse samenleving als geheel”.

Nog niet zolang geleden was de KNVB doof voor dit probleem: „Homo’s komen bij ons niet voor”. Die kennen we nog uit het Sovjet-tijdperk, toen in 1980 in de olympische stad Moskou voor de Paralympics geen plaats was wegens het ontbreken van Russische invaliden. Tegenwoordig vinden gesprekken plaats tussen KNVB en COC, de Nederlandse vereniging tot integratie van homoseksualiteit. Maar de weg naar acceptatie, zo concludeert Elling, zal een lange zijn.

Twee van haar observaties vallen op. De eerste, niet gespeend van ironie, heeft te maken met uiterlijk gedrag. Mannenvoetbal is „een van de laatste vrijhavens van een – vermeende - hetero omgeving”, daar waar mannen nog macho zijn. Tegelijkertijd signaleert ze op het veld een vorm van homo-erotiek: elkaar in de armen vliegende spelers, die uitbundig knuffelen en kussen. „Een soort homo-erotische omgangsvorm die zeldzaam is onder ’echte kerels’.”

De andere observatie betreft integratie die zichzelf in de weg zit. „In islamitische kring is allesbehalve sprake van acceptatie van homo’s. En dat probleem wordt gecompliceerd door het feit dat juist in traditionele mannensporten als voetbal veel moslims actief zijn. Als het voetbal minder ’verkleurd’ zou zijn, zou de aanpak van homofobie waarschijnlijk eenvoudiger blijken. Anders gezegd: het steeds multiculturelere karakter van voetbal werkt enerzijds emanciperend en anderzijds stigmatiserend.”

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden