Sponsorzorgen tergen ambitieuze Wüst

Sporticoon moet het voorlopig zonder geld en prestaties rooien

Afgezien van een enkele inzinking gaat het Ireen Wüst (29) sportief al meer dan een decennium voor de wind. In tegenstelling tot haar mannelijke evenknie Sven Kramer, die ze als succesvolste Nederlandse olympiër overtroeft, kan ze dat niet omzetten in klinkende munt. Integendeel, sinds de Winterspelen van Sotsji gaat ze sponsorloos door het leven.

Die situatie kan wel eens nijpend worden voor de schaatsster bij wie plezier en winnen boven geld gaat. Wüst begon dit jaar met Team4Gold een eigen ploeg waarin ze veel spaargeld en energie stak, in de veronderstelling dat sponsors wel belangstelling zouden hebben. Tot dusverre is dat niet gebeurd, voorlopig kan ze bovendien geen reclame maken in de vorm van lonkende prestaties.

Voor Wüst, en de laat aangesloten olympische kampioen Koen Verweij, is het seizoen met een valse start begonnen. Verweij kampt met een burn-out die hij in Spanje wegfietst. Wüst viel tijdens een fietstraining op haar hoofd, en werd tijdens de KNSB Cup in Enschede geconfronteerd met de naweeën daarvan. Nadat ze op de 1500 meter als zevende duizelend over de finish was gekomen, trok ze zich terug voor de overige afstanden. Daarmee dwong ze net als Verweij geen starts af voor de Wereldbekers op de snelle banen van Calgary en Salt Lake City, en later in Inzell en Heerenveen.

Weg spectaculaire aanvallen op wereldrecords. Weg mooie televisiebeelden met langs glijdende reclamezuiltjes voor potentiële sponsors. Zelfs manager Patrick Wouters, mede-initiatiefnemer van de ploeg, heeft ondanks zijn optimisme nog geen zaken kunnen doen. Terwijl dit brein achter het commerciële schaatsen (van Rintje Ritsma tot de TVM-ploeg) bij uitstek weet hoe de geldhazen over kunstijs glibberen.

Na de voor Wüst succesvolle Winterspelen van Sotsji (vijf medailles, internationaal verkozen tot beste olympiër) werd haar ploeg TVM ontmanteld. Wüst was na elf jaar haar salaris en trainer (Gerard Kemkers) kwijt. Plus zekerheid en rust. Als een van de laatste toprijders vond de kritische sportster vorig jaar onderdak bij een commerciële ploeg, die van Marjan Timmer. Een externe mecenas moest daarbij garant staan voor haar salaris; de 'open' reclameplek op het schaatspak kreeg ze niet verkocht.

Bij Continu voelde Wüst zich niet op haar plaats, nog tijdens het seizoen kondigde ze haar vertrek aan zonder dat een alternatief voorhanden was. De vrouw die sterk is geworden door veel met mannen te trainen, voelde zich hoog boven de rest van de vrouwenploeg eenzaam. "Ik zat op een eiland, ik moest alles alleen doen. Terwijl ik juist een gezelschapsmens ben."

Wüst wilde een eigen ploeg ingericht naar eigen wensen, met op de achtergrond haar oud-trainer en vertrouwensman Gerard Kemkers als adviseur. Met als doel in 2018 voor de vierde maal achtereen olympisch goud winnen.

Bij de presentatie van Team4Gold gaf ze toe dat de oprichting haar veel energie heeft gekost. Waar ze zich in het verleden op haar training en herstel kon concentreren, moest ze nu als ondernemer aan de bak. Aanschuiven bij gesprekken over sponsoring, begeleidingsstaf, ploeggenoten en de kleur schaatspakken. Eindeloos telefoongesprekken voeren. Een goede ervaring, "maar op een gegeven moment ben ik daarmee gestopt. Ik ben topsporter, geen ondernemer".

Toeval of niet, momenten van onoplettendheid breken haar nu op. Tweemaal viel ze op haar hoofd. De eerste keer aan het eind van een skeelertraining; in september in Kroatië door een val tijdens een afdaling met de fiets. De helm lag aan barrels, het letsel werd onderschat. Wüst liet in het ziekenhuis slechts haar gekwetste duim onderzoeken. Met steeds langere nachten, trager herstel en gebrekkiger coördinatie werden de problemen duidelijk die haar in Enschede zouden nekken: een hersenschudding.

"Met een sponsor en minder zorgen en energieverlies had ik hier een stuk relaxter gezeten", zei ze na die deceptie. "Ik heb zelf gekozen voor deze route, en ik voel me verantwoordelijk voor de ploeg. Maar het is niet de makkelijkste weg."

De komende vier Wereldbekers blijft Wüst verstoken van wat ze het liefst doet: wedstrijden rijden. Ze troost zich met de theorie die ze al zo vaak in de praktijk heeft ervaren: de prijzen worden aan het eind van het seizoen verdeeld.

Vooralsnog blijft de financiële basis daarvoor een grote zorg, die haar prestaties verder kunnen ondermijnen. Dat is ontluisterend voor een van de iconen ¿ niet alleen op sportief maar ook op sociaal en maatschappelijk vlak ¿ uit de Nederlandse sporthistorie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden