Sponsors domineren theateraffiches te sterk

De oogst aan affiches van het seizoen 1996/97 viel de juryleden van de zesde Theaterafficheprijs niet mee. Toch slaagden ze er in tien affiches te nomineren. A.s. maandag wordt de winnaar bekend gemaakt.

“Een theateraffiche mag geen blauwdruk zijn van een voorstelling. Het moet de voorstelling niet uitleggen, maar met een helder beeld vragen oproepen bij de kijker. Een goed theateraffiche vraagt eigenlijk met vragen om aandacht”, vindt grafisch en theatervormgever Marc Warning. Als jurylid van de AP Lintas Theateraffiche Prijs 1997 hebben Warning en zijn mede-juryleden 558 ontwerpen van het afgelopen seizoen onder ogen gekregen. Na een lange dag van kijken, discussiëren, wikken en wegen koos de jury tien genomineerden. De winnaar van deze zesde Theateraffiche Prijs wordt maandag 20 oktober bekendgemaakt.

De jury lette bij het beoordelen van de affiches niet op de commerciële kracht van een inzending. “Wij kijken niet naar hoeveel stoelen een theateraffiche verkoopt. Van groter belang is, dat een inzending een nieuwe impuls geeft aan de ontwikkeling van het theateraffiche”, aldus jurylid Henk Kuipers, hoofd publiciteit en marketing Stadstheater Zoetermeer.

Cor den Boer, die als afgevaardigde van reclamebureau AP Lintas deel uitmaakt van de jury, vond de affiches van dit jaar niet erg vernieuwend. “Er waren geen echte uitschieters. We hebben lang gediscusieerd over welke tien affiches genomineerd moesten worden. Ook over de winnaar was de jury niet unaniem.”

Volgens Kuipers en Hans Schoolenberg, directeur van drukkerij Luna Negra, was het overgrote deel van de inzendingen onopvallend en van een slechte kwaliteit. “Na een eerste ronde vielen er zonder mankeren zo'n 450 affiches af”, aldus Kuipers. Blij is Kuipers met de nominatie van het affiche voor de jeugdtheatervoorstelling 'Moby Dick' van ID Theater. “Uit deze inzending blijkt dat een affiche voor een jeugdvoorstelling niet per definitie kinderlijk en speels hoeft te zijn, maar heel goed een bijna volwassen uitstraling kan hebben.”

Na het zien van honderden affiches, signaleert de jury een nieuwe 'ongewenste' tendens: te veel tekst in het beeld. Warning: “Het is opvallend hoeveel affiches kapot worden gemaakt door namen van sponsors en opsommingen van medewerkers van theatergezelschappen. Vroeger stelden de sponsors zich nog bescheiden op en stonden logo's en namen in een klein lettertype. Tegenwoordig willen ze groot in beeld. En dat terwijl de attentiewaarde van een theateraffiche groter is als er zo min mogelijk tekst op staat.” Dat eenvoud werkt, blijkt volgens de jury uit het genomineerde affiche 'Tien jaar Reflex' van Dansgezelschap Reflex.

Den Boer: “Bij sommige affiches vraag ik me af of de maker nu werkelijk denkt, dat voorbijgangers van hun fiets afstappen om alles eens rustig te lezen.” De affiches die AP Lintas maakt hangen in bushokjes en moeten binnen een paar seconden moet de boodschap overbrengen. “Natuurlijk is een theateraffiche iets heel anders dan een reclameaffiche, maar beide moeten helder en duidelijk zijn”, aldus Den Boer.

Bij de genomineerden dus weinig tekst zou je denken. Toch bestaat 'Licht' van Toneelgroep Amsterdam alleen maar uit tekst. Warning: “Ontwerper Anton Beeke kreeg de opdracht om uitsluitend tekst vorm te geven. In dit ontwerp zie je hoe je ondanks artistieke beperkingen en alleen met tekst tot een originele vertaling van een idee kan komen.”

Niet alleen een opdrachtgever stelt grenzen en eisen aan een affiche. Het formaat van een theateraffiche wordt gedomineerd door de omvang van de vitrines waar ze in komen te hangen. Warning: “Vroeger hadden we daar geen last van. Toen heerste nog de cultuur van het wild plakken. Nu hebben ze liever geen liggende affiches meer, maar ik vind het goed om te zien dat er ook mensen zijn, die zich daar niets van aantrekken.” De affiches 'Othello' van Stella Den Haag en 'Truus Bronkhorst, Marien Jongewaard and friends' van Nieuw-West/Stichting de toekomst zijn liggende affiches die tot de tien beste van 1997 behoren.

'Pisstof' van Theaterproductiehuis InDependance is volgens de jury het schoolvoorbeeld van hoe je ondanks financiële beperkingen, toch een kwalitatief goed theateraffiche kan maken. Schoolenberg: “Het affiche is zwart-wit, niet gedrukt maar geprint en het beeld is gejat. Toch was het veel beter dan die honderden slechte full colors die ik onder ogen heb gehad.” Warning: “De titel is brutaal, die jongens kijken brutaal en het is ook lekker brutaal om zo'n affiche in te sturen, heerlijk.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden