Sponsorcontract: ’bedrijfsgeheim’

Afgelopen voorjaar heeft Trouw aan de 44 leden van Nefarma, de vereniging van innovatieve farmaceutische bedrijven, kopieën gevraagd van de sponsorcontracten met patiëntenorganisaties.

Trouw beriep zich onder meer op gedragsregels van het zelfreguleringsorgaan van de farmaceutische sector, de Stichting Code Geneesmiddelenreclame (CGR). Daarin staat dat overeenkomsten met patiëntengroepen opvraagbaar zijn en dat ’een concreet verzoek tot inzage (...) gehonoreerd moet worden’.

Ongeveer de helft van de Nefarma-leden verstrekte zonder enig voorbehoud kopieën van de contracten. Ze waren daartoe ook opgeroepen door de eigen brancheorganisatie. Een flink aantal bedrijven wilde geen kopie afgeven, maar wel inzage verlenen in de contracten. Weer andere bedrijven verstrekten wel kopieën, maar lieten Trouw een verklaring ondertekenen dat de contracten niet aan derden zouden worden gegeven. „Wij willen niet dat onze contracten terecht komen bij een instelling als DGV”, aldus Cees van Schagen van fabrikant GlaxoSmithKline. DGV, instituut voor verantwoord medicijngebruik, hield in 2005 een anonieme enquête onder patiëntenorganisaties, naar de omvang van sponsoring door de farmaceutische industrie.

Drie bedrijven, UCB Pharma, Procter & Gamble en Servier, reageerden in eerste aanleg niet op het verzoek tot openbaarmaking. Na herhaald verzoek weigerden zij de contracten af te geven. Volgens UCB Pharma ging openbaarmaking in tegen het bedrijfsbelang. „Beslissingen over sponsoring maken onderdeel uit van onze algemene bedrijfsstrategie, waarmee wij trachten een voorsprong te behalen op onze concurrentie”, aldus de directie. UCB Pharma betitelde de sponsorcontracten als bedrijfsgeheim. Het bedrijf gaf pas inzage, nadat Trouw een klacht aanhangig had gemaakt bij de CGR.

Farmaceutisch bedrijf Servier gaf het verzoek in handen van een advocaat, die betoogde dat de enige organisatie die door dit farmaceutische bedrijf wordt gesponsord, de Osteoporose Stichting, geen patiëntenorganisatie zou zijn. Uit een aanvraag voor financiële steun die voorzitter prof. dr. C. Netelenbos van de Osteoporose Stichting dit jaar indiende bij fabrikant Eli Lilly, blijkt dat de 7500 euro die hij vroeg onder meer bedoeld was voor het instand houden van een website en een telefonische hulplijn voor patiënten die lijden aan botontkalking, bij uitstek taken van een patiëntenvereniging. De eerste statutaire doelstelling van de Osteoporose Stichting is : ’begeleiding bij de oprichting van een vereniging van osteoporose patiënten’.

De Osteoporose Stichting kwam onlangs in opspraak na beschuldigingen van een ex-penningmeester van misbruik van patiëntengelden. De twee directeuren van deze patiëntenorganisatie met nog geen 2500 leden, declareren sinds jaren maandelijks zo’n 10.000 euro aan kosten.

De Osteoporose Stichting en een niet nader aangeduide patiëntenorganisatie waren de enige die bij farmaceutische bedrijven bezwaar maakten tegen openbaarmaking van de sponsorcontracten. Enkele bedrijven besloten daarop deze contracten niet beschikbaar te stellen. Dit betekent dat het totaal van 115.250 euro sponsorgeld dat de Osteoporose Stichting in 2006 blijkens opgave van farmaceutische bedrijven ontving, waarschijnlijk hoger zal zijn. De stichting gaf onder meer aan Servier, Roche Nederland en GlaxoSmithKline (GSK) geen toestemming het contract in kopie af te geven of inzage te verlenen. Servier, Roche en GSK maakten overigens wel de sponsorbedragen bekend.

Procter & Gamble (P & G) ten slotte, producent van onder meer osteoporose-middelen, deelde in juni na lang beraad mee dat het bedrijf niet wenste mee te werken aan een ’fishing expedition’ , daarmee suggererend dat Trouw lukraak hengelde naar documenten om zoveel mogelijk te ’vangen’. Gesteld werd dat de krant een gespecificeerde aanvraag kon indienen. „Afhankelijk van de inhoud en het doel van dit verzoek zullen wij overwegen nadere informatie te verstrekken”, aldus de directie. Trouw antwoordde dat de krant trachtte een compleet beeld te krijgen van aard en omvang van de sponsoring en wees op de mogelijkheid van alleen inzage op het kantoor van het bedrijf. De directie reageerde daarop met het aanbod dat P & G zelf een samenvatting zou maken van de sponsorcontracten en deze vervolgens aan Trouw zou sturen.

Omdat geen van de overige 43 farmaceutische bedrijven met een dergelijk oncontroleerbaar aanbod kwam en deze 43 fabrikanten uiteindelijk de contracten wel beschikbaar stelden, besloot de krant ook tegen P & G een klacht aanhangig te maken bij de CGR. Daarop bood het bedrijf alsnog inzage aan op voorwaarde dat de klacht zou worden ingetrokken.

itrouw.nl/sponsoringOverzicht van sponsorbedragen farmaceutische industrie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden