Spoken en erger

Afgelopen zaterdag keek ik op tv naar de film ’Mississippi Burning’. Die stond allang op mijn lijstje maar ik had ‘m nooit gezien. Historisch gegeven. De moord op drie burgerrechtenactivisten in het plaatsje Meridian door de Ku Klux Klan in 1964.

Ik ben geloof ik een tamelijk kinderachtige filmkijker, tenminste als ik het vergelijk met mijn dochter die een verhandeling schrijft over het point of view als narratief element in films. Ik snap best dat ik in films gemanipuleerd word maar geef me er gretig aan over.

Het begint al met de rolverdeling, Gene Hackman is weliswaar zichzelf, ruwe bolster blanke pit zoals altijd, maar Brad Dourif die ik hoog heb zitten vanwege zijn rollen in ’One Flew over the Cuckoo’s Nest’ en ’Strange Blood’, is hier regelrecht slecht, een laf lid van de Ku Klux Klan, Willem Dafoe daarentegen, normaal gesproken mijn vijand die ik in een andere film weleens een bovenlip wreed heb zien optrekken tegen een goed mens, is hier hartstikke goed, een FBI-man die de zaak komt oplossen. En ook over de FBI zelf, een instituut dat ik gewend ben met scepsis tegemoet te treden, moet ik hier ineens positief denken.

Die rolverwisselingen passen goed bij een film over de Ku Klux Klan. Wie horen erbij? Wie niet? De Ku Klux Klan intrigeerde me al toen ik een jongetje was. Geheimzinnige club van slechteriken. Zoals je gebiologeerd naar Hitler of Goebbels kunt zitten kijken. Toen de moorden in Meridian plaatsvonden was ik tien, ik las net kranten en ontdekte na een jeugd in het paradijs ineens het kwaad, de moord op Kennedy, Dr. O., Hans van Z., en ja, de Ku Klux Klan. In mijn tijd beweerden streetwise vriendjes dat de drie K’s op het Marlboro-pakje, waaruit we ons eerste sigaretten roken, voor de Ku Klux Klan stonden en dat als je de naam Marlboro omdraaide er orobljew, horrible jew, kwam te staan. Ik begreep niet precies hoe je dat dan moest omdraaien maar vooruit, bij geheime clubs moet je niet te lang doorvragen.

Mississippi Burning is geloof ik geen misse film, geen moment had ik de neiging om ‘m uit te zetten, maar wat me nog veel meer intrigeert is de vraag waarom zo’n film ineens door de Vara wordt uitgezonden. Is het toeval, of komt het omdat zwart Amerika met Obama en Michael Jackson in de mode is, of moeten we, met de PVV als grootste partij in de peilingen, maar weer eens zien waartoe vreemdelingenhaat kan leiden? Hoe het ook zij, na afloop begaf ik mij naar de encyclopedieën om mijn kennis omtrent de Ku Klux Klan op te frissen.

De klassieke naslagwerken, Winkler Prins, Brittanica, schrijven er een net artikeltje over, maar Wikipedia gaat helemaal uit z’n dak, met zelfs in de Nederlandse versie een ellenlang lemma, half essay of proefschrift lijkt het wel, over de verschillende fasen en gezichten van de Klan. Alweer proef ik in dit door internetgebruikers gefabriekte artikel de ongezonde belangstelling voor het kwaad, die ik bij mijzelf ook wel eens vaststel. Het aloude gegriezel bij ondoordringbare hansoppen en puntmutsen die, hoe belachelijk ook, angst aanjagen met die heuse mensen erin, die komen spoken en erger.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden