Splinterpartijen zijn niet welkom in de 'commissie stiekem'

Partijleider van Denk, Tunahan Kuzu.Beeld Robin Utrecht

In veel debatten zullen nieuwe of flink gegroeide partijen als 50Plus, Denk en Forum voor Democratie de komende tijd hun opwachting maken, maar in één Kamercommissie wordt het juist rustiger. 

Er wordt paal en perk gesteld aan het aantal leden van de ‘commissie stiekem’, de informele naam voor de Commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CIVD). Daar controleren fractievoorzitters achter gesloten deuren het werk van de geheime diensten. Zelfs tegen fractiegenoten mogen ze er niets over zeggen.

Vorig jaar stelde VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra voor om de CIVD na de verkiezingen terug te brengen tot de fractievoorzitters van de vijf grootste partijen. In kleiner formaat zou de commissie effectiever kunnen werken. Bovendien verkleint het de kans op het uitlekken van staatsgeheimen. Zijlstra kreeg vrijwel unanieme steun van zijn collega’s. Alleen de Partij voor de Dieren was tegen. Die partij meed uit protest tegen het besloten karakter de commissie altijd al.

Om te voorkomen dat coalitiepartijen de commissie domineren kan de Kamer nog twee andere fracties tot het overleg toelaten. Het aantal zetels van de partij is bij die extra leden niet doorslaggevend.

Tekst loopt door een afbeelding. 

Halbe ZijlstraBeeld ANP

Informatie lekken

Naast praktische argumenten voor inkrimping speelde er vorig jaar nog iets anders. VVD-Kamerlid Ockje Tellegen twijfelde aan de betrouwbaarheid van de afgesplitste PvdA’er Tunahan Kuzu, die woensdag met Denk drie zetels behaalde. Volgens Tellegen zou een Denk-fractievoorzitter wel eens informatie naar de Turkse regering kunnen lekken. 

Tellegen wilde dat de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst eerst een screening uitvoerde. Zo’n veiligheidsonderzoek van Kamerleden gebeurt nu niet. Het zou betekenen dat de geheime dienst bepaalt wie het als controleur toelaat.

Zijlstra ontkende later dat zijn plan specifiek tegen Kuzu en Öztürk was gericht. Als Denk de vijfde partij werd mocht Kuzu gewoon de commissie in. Dat is Kuzu toch niet van plan, zei hij vorig jaar. Hij wil geen toegang tot informatie die geheim is voor gewone burgers.

Beperkingen aan het lidmaatschap van de commissie stiekem zijn overigens niet nieuw. Pas sinds 2004 kunnen alle fractievoorzitters meedoen. In het verleden was er vooral angst dat de Communistische Partij Nederland niet met staatsgeheimen te vertrouwen was.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden