Spies wil via gemeenten salarisstop afdwingen

Liesbeth Spies. Beeld ANP XTRA
Liesbeth Spies.Beeld ANP XTRA

CDA-minister Spies (binnenlandse zaken) zou een loonwet moeten hebben om de afgesproken loonsverhoging uit de cao voor gemeenteambtenaren te halen. Maar Spies heeft ook andere wegen om die loonsverhoging te blokkeren, en wel via de werkgevers van die ambtenaren. Volgende week zal ze de Nederlandse gemeenten duidelijk maken dat ze hen zal raken waar het pijn doet: in de gemeentekas.

Het is de minister van binnenlandse zaken een doorn in het oog dat gemeenten op 20 april met de bonden afspraken dat 180.000 gemeente-ambtenaren er 2 procent loon bijkrijgen, uitgesmeerd over anderhalf jaar.

Voor haar 125.000 rijksambtenaren heeft de minister van binnenlandse zaken - en met haar de partijen die het wandelgangenakkoord ondertekenden - de nullijn verordonneert.

Het liefst ziet ze dat alle ambtenarensalarissen worden bevroren. Het wandelgangenakkoord boekt daar een bezuiniging van 900 miljoen euro in 2012 voor in, oplopend naar 1,6 miljard in 2013.

Vakbond Abvakabo FNV noemt het onverstandig dat de minister 'door de cao probeert te fietsen'. Het is volgens de vakbond niet aan haar, maar aan de gemeenten en vakbonden om over de cao te praten. Die cao moet overigens nog ondertekend worden.

Zonder loonwet kan de minister inderdaad niet treden in de gemeente-cao. "En een loonwet is er niet", zegt Spies' woordvoerder. Maar de minister heeft wel het 'trap op, trap af'- systeem. Verlaagt de rijksoverheid een post in haar begroting (trap af), bijvoorbeeld met een nullijn voor rijksambtenaren, dan daalt ook de storting die het rijk doet in het gemeentefonds.

Stijgt het rijksbudget (trap op), dan gaat er ook meer geld naar het gemeentefonds. Dat automatisme geldt ook voor het provinciefonds. Die twee, door het rijk gevulde fondsen zijn de belangrijkste bron van inkomsten voor de lagere overheden.

Begin volgende week schuiven gemeenten, provincies en waterschappen bij de minister aan voor een 'overhedenoverleg' over de nullijn. De waterschappen sloten eind maart een principeakkoord, met daarin een loonsverhoging van 3 procent over 27 maanden. Ook daar staan nog geen handtekeningen onder en de Unie van Waterschappen voelt Haagse druk om die voorlopig niet te zetten, zegt een woordvoerder.

Provincies deden de bonden eerder een bod van 2 procent over anderhalf jaar - afgewezen als te mager - en hebben dat op 20 april ingetrokken.

Vooralsnog hopen de bonden dat de gemeenten hun rug recht houden en het cao-akkoord zullen ondertekenen, mét loonsverhoging.

Maar gebeurt dat niet, dan overweegt CNV Publieke Zaak een gang naar de rechter. Voorzitter Eric de Macker: "Ook zonder ondertekende cao hebben we een zaak. Gemeenten moeten 'te goeder trouw' onder- handelen. Het Catshuisoverleg was in volle gang toen wij aan tafel zaten. De nullijn hing al lang in de lucht. Dat wisten ze. Ze hebben die 2 procent met open ogen geaccepteerd."

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden