Review

Spierballenarchitectuur zij dominante Botta vergeven

Weinig architecten hebben zo'n karakteristiek handschrift als Mario Botta: een stompe cirkelvormige toren met een schuin afgesneden top. Zie je dat, dan is het vrijwel zeker een gebouw van Botta. Soms niet, zoals in Kopenhagen, waar Knud Munk zich voor het Tycho Brahe-Planetarium van hetzelfde stijlmiddel bediende, maar de geest van Botta waart dan wel nadrukkelijk rond.

Botta is geen bescheiden architect. Al zijn gebouwen maken een pontificaal gebaar binnen hun omgeving. Bij ieder project opnieuw creëert de Zwitser een landmark, een bouwwerk dat andere bouwwerken in de schaduw stelt.

Het formaat speelt hierbij een rol, de enorme kracht van zuivere en basale geometrische vormen (cirkel, rechthoek, kubus) én het gebruik van baksteen, dat een gebouw bijna altijd een zekere massaliteit geeft. Bij tijd en wijle is het een beetje spierballenarchitectuur, maar Botta's scherpe oog voor detail zorgt voor zoveel raffinement dat je hem zijn neiging tot 'aanwezig zijn' vergeeft.

Hij heeft lef. In San Francisco zette hij tussen de typisch Amerikaanse postmodernistische hoogbouw van downtown een breed rood-bakstenen blok neer, met in het midden - als een kind in de moederschoot - een wit-grijs gestreepte stompe toren. En in Bolivia laat hij op het Cumbre de las Americas-monument in Santa Cruz de la Sierra een vierkant blokje als een olijke apostrof boven een strak en streng rechthoekig volume zweven.

Het zijn dit soort sculpturale gebaren die Botta's werk een aparte kwaliteit geven. Maar er is meer, zo blijkt in het boek. De bijna macho-bouwkunst in de binnensteden van metropolen krijgt een gevoelige tegenpool in de talrijke kerken die hij onder meer in Zwitserland, Italië en Frankrijk neerzette. Alle cerebrale kwaliteiten van de geometrie buit Botta hier uit, gecombineerd met een loepzuivere lichtval door kleine gaten en kieren, die de kerkruimten omtovert tot sacrale grotten. Als een evenwichtskunstenaar lijkt Mario Botta in zijn oeuvre steeds op zoek naar een balans tussen een stevige architectonische uitspraak en een gesublimeerd ruimtegevoel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden