Spetters ingelijfd bij de Nederlandse filmklassiekers

De pijpscène in de Rotterdamse metro, waarin de ene man voor de andere man op de knieën gaat, is terug in de gerestaureerde versie van 'Spetters' die deze week in omloop wordt gebracht in het filmtheater, en op dvd en blu-ray. De energieke, seksueel expliciete jongerenfilm van Paul Verhoeven (regie) en Gerard Soeteman (scenario) waarin een automonteur, een timmerman, een vakkenvulster en een frietverkoopster dromen van een ontsnapping aan de dorpse fanfare, zorgde bij verschijnen in 1980 voor zoveel tumult dat vermeend onzedelijke shots werden weggeknipt uit latere exportversies van de film. Dat gold ook voor uitzending op tv en distributie op vhs.

"Uiteraard wilden we als Eye Fiminstituut Nederland de film integraal restaureren, met alle kleuren, en alle seks", aldus conservator Emjay Rechsteiner die de restauratie begeleidde in het kader van het grootscheepse digitaliseringsproject Beelden voor de Toekomst. Het originele negatief lag volgens Rechsteiner jarenlang opgesloten in een Londense kluis, en was onderwerp van een juridische impasse waarin vorig jaar eindelijk een doorbraak werd bereikt, onder meer met steun van 'Spetters'-producent Joop van den Ende die ook de digitale restauratie cofinancierde.

Wat de in ere herstelde fellatio betreft, en de feministische verontwaardiging over de film indertijd, is het juist opvallend dat het niet zo zeer om vrouwelijk maar om mannelijk naakt draait. Piemels, die bij de meeste filmische vrijages nog steeds angstvallig worden weggestopt, verschijnen close-up in beeld, met - komisch genoeg - kroketten en luid ronkende motoren als verlengstukken. Verhoeven is niet, zoals de meeste filmmakers, bang voor lichamelijkheid, en bovenal: hij maakt geen verschil tussen mannelijk en vrouwelijk naakt, en werkt daarmee in een soort hyperrealistische, humane traditie.

Te zien is het allemaal in een tintelend frisse restauratie van 'Spetters' die nu als klassieker door het leven gaat, en die gelukkig weer wat straatrumoer terugbrengt in het Nederlandse filmlandschap. De videotransfer die volgens Rechsteiner zo liefdeloos van een bekraste en groezelige print was vervaardigd, en die volgens de conservator verder bijdroeg aan een collectieve herinnering van 'Spetters' als een beetje ranzige film waar een hoop om te doen was, ligt definitief bij het vuil.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden