het WK volgens HH

Spelers die de bijl kunnen laten vallen

Beeld Maartje Geels

Oliver Kahn sprak na de uitschakeling van Duitsland over die Axe, dacht (of hoopte) ik te horen. Die is notwendig, en die hebben ze niet meer, zei de stoere oud-doelman.

Kahn noemde Philipp Lahm en Bastian Schweinsteiger, die het gezicht van de Mannschaft jarenlang hadden bepaald. Hij zei gelukkig (en niet alleen gelukkig, omdat hij Duits spreekt) niet dat Duitsland leiders miste, of een leider. Een holle term is dat, voor de simpelste analyse: als het niet goed gaat, is er geen leider.

Een team heeft spelers nodig, en een trainer niet minder, die weten wat er wanneer wordt gevraagd. Een halve eeuw geleden kon dat er misschien nog één zijn (vooruit, de leider), tegenwoordig allang niet meer. Het voetbal is daarvoor te complex geworden, en dan er is nog iets: de individualisering van de maatschappij, uitvergroot nog in het voetbal met al zijn miljonairs bijeen. Wat zou de een zich nog door de ander laten gezeggen?

Oerchef

Oliver Kahn stamt uit een andere tijd, een tijd waarin hij er als een van de zielsverwanten van de oerchef Lothar Matthäus de knoet nog over kon leggen. Graag wilde ik horen dat hij het over de bijl had, die Axe. Spelers die de bijl kunnen laten vallen, spelers die zelf de bijl kunnen zijn. Hij zal het over die Achse hebben gehad, de as. Daarin speelde Lahm strikt genomen niet, maar wat hij bedoelde was duidelijk genoeg. Sterker, in de beleving van Kahn heeft er tussen die Axe en die Achse nooit veel gezeten, om niet te zeggen dat ze er synoniemen zijn.

Duitsland heeft veel om te overdenken. Heeft bondscoach Löw te lang aan zijn vertrouwelingen vastgehouden? Ter verdediging: uit het schaduwteam, dat vorig jaar de Confederations Cup won, kun je niet zomaar drie, vier spelers opnoemen met wie het stellig beter was gegaan.

Functioneert de machinerie nog waarmee het Duitse voetbal zo grondig werd hervormd? Weet dat ze zelf in Duitsland de voorsprong al voelden remmen. Ze verbeterden hun techniek, middenvelder Özil werd er het model van. Maar ze willen al langer meer techniek, een volgende stap, om simpel gezegd de uitgebluste Özil te kunnen vervangen, het symbool nu van de uitschakeling.

Nee, het zal in Duitsland in dit tijdsgewricht niet in de eerste plaats over die Achse gaan. "Tegenwoordig gaan ze op een andere manier met elkaar om", zei Phillip Cocu, nadat hij PSV kampioen had gemaakt. "Ze zijn minder geneigd om elkaar aan te pakken, of aan te sturen."

Spelers die elkaar aanspreken op een schot uit kansloze positie, wéér een te lage hoekschop, halfbakken verdedigen - uitgestorven. Ooit zaten voetballers zo aan het brood van de ander, nu is er weelde alom.

Maar wereldkampioen word je, denk ik toch met Kahn, niet zonder spelers die de bijl kunnen laten vallen. Volgens de striktste definitie zie ik ze, Ramos en Busquets, alleen bij Spanje, daarmee nog onverminderd mijn favoriet.

Lees ook:

Lees meer over het WK-voetbal in ons dossier

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden