Spelen blijven niet binnen de begroting

ALBERTVILLE - "De Spelen zullen de Spelen betalen," verzekerde de tweehoofdige leiding van het organisatiecomite van de zestiende Winterspelen vier jaar geleden een ieder, die er een open oor voor had. Het is het enige verdovende middel, dat volgens de dopinglijst van het Internationaal Olympisch Comite rijkelijk mag worden toegediend.

JOHAN WOLDENDORP

Tot twee weken voor de artistiek alleszins verantwoorde openingsceremonie hielden Jean-Claude Killy en Michel Barnier vol dat de balans tussen uitgaven en inkomsten precies in evenwicht zou blijven. Er zou ruim 1,3 miljard gulden de deur uitgaan, terwijl hetzelfde bedrag via een andere deur zou binnenkomen. Eind januari werden de beide directeuren van Cojo toch voorzichtig gecorrigeerd door Jean Glanavy, de gedelegeerde van de Franse regeringscommissie die min of meer als budgetbewaker optreedt. "We slagen er waarschijnlijk niet in binnen de begroting te blijven," waarschuwde hij de bevolking van de Savoie alvast.

Sinds het IOC dollartekens in de ogen ziet, zijn de plaatselijke organisatoren verplicht in die tamelijk instabiele eenheid te denken en te rekenen. Viel de opbrengst van de televisierechten al tegen in vergelijking met de Winterspelen van Calgary (243 miljoen dollar tegen 309 miljoen), bij het opstellen van de begroting in 1986 was uitgegaan van een koers van zes franc, twee gulden. Inmiddels hoeft voor de Amerikaanse munt niet meer dan 5,40 franc worden betaald. Cojo heeft zich via de verzekering weliswaar ingedekt tegen een hevige koersval, maar nam een eigen risico van twintig procent voor lief.

Halverwege de tweede week van de Winterspelen verwachten Barnier en Killy, dat het tekort tussen de tachtig en honderd miljoen franc (het derde in guldens) zal bedragen. Peanuts, vinden ze. Maar voor het eerst sinds de Winterspelen van Serajewo (1984) blijkt de organisatie van het grootste mondiale sportevenement de streek weer enkele windeieren te leggen. Calgary verdiende vier jaar geleden nog 55 miljoen gulden, terwijl Seoel van de zomerspelen zelfs meer dan 300 miljoen wijzer werd. In 1988 was echter al duidelijk dat de gouden bergen niet langer tot de hemel reikten. ABC gunde het genoegen van de revenuen van de tv-rechten na de voor de VS desastreus verlopen Winterspelen (slechts twee gouden medailles) volgaarne aan een concurrent. CBS stapte er voor zeventig procent van het 'tarief' in, mede omdat het tijdverschil weinig topevenementen op 'prime time' garandeert. Pas deze week krijgt de omroep het idee dat er toch iets aan het avontuur valt te verdienen. De prestaties van het Amerikaanse ijshockeyteam, dat dinsdag doordrong tot de halve finales, doen in de 'States' zowaar de aandacht voor de professionele NHL verslappen.

Vanwege de recessie trachtte Cojo de afgelopen jaren al met een conservatief budget te werken. Pas recent werd de begroting noodgedwongen met 170 miljoen gulden bijgesteld. De extreem hoge kosten van enkele, na de Spelen nutteloze accommodaties zijn daarvan de directe oorzaak. Zo kostte de aanleg van de bobsleebaan in La Plagne inclusief veiligheidsvoorzieningen 77 miljoen gulden in plaats van 25 en vielen de bouwkosten van de twee springschansen in Courchevel twee keer zo hoog uit (bijna 40 miljoen tegen oorspronkelijk 20). Een (groot) deel van de kosten tracht Cojo af te wentelen op de lokaties zelf. De kleine dorpen brengt dat aan de rand van een faillisement. Brides-les-Bains, dat het merendeel van de atleten huisvest, moest voor de verbetering van haar imago 72 miljoen gulden op tafel leggen. De burgemeester is naarstig op zoek naar een bank die het derde deel daarvan wil financieren. Het zal waarschijnlijk op een krediet van een louche financieringsmaatschappij uitdraaien, omdat de gemeente geen fatsoenlijk onderpand heeft te bieden. In de huishoudkas van het dorp wordt jaarlijks slechts vijf miljoen gulden gestort.

Paniekreacties

De Spelen van de glimlach dreigen die van de lege portemonnee te worden. Barnier geeft toe, dat er van staatswege geen dekking valt te verwachten. "We zoeken naar een vorm om de streek niet voor de schade op te laten draaien, maar de onderhandelingen met de regering moeten nog beginnen." De regionale politicus Barnier vindt de paniekreacties van de dorpen, die nu met Olympische accommodaties pronken, overigens overdreven. "De komende jaren zal de broekriem moeten worden aangetrokken, maar het zal de gemeenten op den duur toch wel lukken het vertrouwen van de banken te winnen."

Een verontrustend aspect is, dat het departement Isere, dat in 1968 de Winterspelen organiseerde, nog steeds de rekening van dat feestje niet tot op de laatste franc heeft voldaan. Terwijl de ijsbaan van Grenoble inmiddels ontmanteld is en de springschans in de Vercorsstreek voor het symbolische bedrag van een franc te koop is, staat er nog steeds een 'postje' van ruim acht miljoen gulden open. Het gemeentebestuur van Grenoble wijst evenwel minzaam op het grootste winstpunt van de megawedstrijd: een infrastructuur die uitnodigend werkte op multinationale bedrijven. Het is dezelfde worst die ook de Savoie wordt voorgehouden.

Cojo zou het reeler vinden dat de Franse staat het leeuwendeel van het verlies neemt. Het organisatiecomite wijst er op dat de Franse regering aanzienlijk meer geld investeert in Eurodisneyland - een pretpark aan de oostkant van Parijs - dan in het Olympisch projekt. De ontsluiting van de Savoie is de regering Cresson, los overigens van de Spelen, vier miljard gulden waard. Het opstuwen van de zieltogende Parijse regio een miljard meer.

De werkgelegenheid in het Franse Alpendepartement heeft door de Olympische Spelen overigens een gunstige ontwikkeling doorgemaakt. Zes jaar geleden, toen het IOC in Lausanne een voorkeur voor Albertville uitsprak, werden er tweeduizend nieuwe banen gecreeerd. De sollicatiecommissie benoemde bijna zevenhonderd Savoyards, betrok eenzelfde aantal uit het bedrijfsleven buiten de streek en contracteerde ook nog een paar honderd uitzendkrachten. De werkloosheid in de Olympische provincie liep terug tot zeven procent, 2,6 procent onder het landelijk gemiddelde. De bevolking vreest dat het moyenne na 23 februari royaal wordt ontstegen. "Zonder de Spelen zouden we een grote, harde kern van langdurig werklozen hebben," geeft de directeur van het departementale arbeidsbureau toe.

Een aantal Olympische employes hoeft na het doven van de vlam niet in herinneringen aan een mooie periode te blijven voortleven. De directeur van Eurodisneyland heeft en wezenlijk deel van het binnenkort overbodige Cojopersoneel een passende baan aangeboden. Hij kent zijn pappenheimers. In het verleden was de man vice-president van het organisatiecomite van de Olympische Spelen in Los Angeles.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden