Speelhoekjes

Hedendaagse ouders zijn sterren in het problematiseren van wat eens doodgewoon was.

Ergens in de VPRO-themauitzending 'Wat doen wij met onze kinderen' leek de loodzware ernst ineens te wijken. We zagen een troepje ouders in de weer met een stel honden op een grasveld. De hondentraining, was het bericht, zou ze helpen bij de opvoeding van hun lastige kinderen. Het item leek een geslaagde parodie op de opvoedprogramma's die vrijwel dagelijks te zien zijn. Maar nee. Het was bloedserieus. Voor relativering, laat staan ironie, was zondagavond alleen plaats in de fraaie animatiefilmpjes van Bart van den Berg.

De programmamakers wilden onderzoeken of het ouders nog lukt waarden en normen over te brengen, nu ze hun 'natuurlijk gezag' zijn kwijtgeraakt. Dat ging volgens beproefd recept: kijkje in gezinnen, interview hier, reportage daar. De stoet opvoeders die voorbijtrok bevestigde keurig het geformuleerde uitgangspunt: tjonge, het valt niet mee tegenwoordig. De thema-avond bevestigde óók - maar dat was vast niet de bedoeling - dat hedendaagse ouders een ster zijn in het problematiseren wat ooit doodgewoon was: met vallen en opstaan een kind grootbrengen.

Natuurlijk waren er de onvermijdelijke deskundigen. Thomas Rosenboom, schrijver van een pamflet tegen de geest der tijd, bleek tot het gilde gepromoveerd. Zijn stem had een komrij-achtig timbre, zijn blik was geprangd. Nog even, voorspelde hij, en op begraafplaatsen komen speelhoekjes, vanuit de onbedwingbare zucht om alles leuk te maken voor kinderen. Het is niet geheel ondenkbaar.

Veruit de verstandigste was hoogleraar Micha de Winter. Laissez-faire is volgens hem een even grote ramp als autoritair opvoeden. Hij pleitte voor de balans: tussen het kind respecteren én niet schromen af en toe een grens te trekken. Want opvoeden zonder weerstand bieden, dat gaat nu eenmaal niet.

Ook de programmamakers zelf wilden dolgraag hun opvoedkundige worstelingen met ons delen. Hinderlijke school is dat toch bij de VPRO: de Bram van Splunterens die menen dat privé-besognes reuze interessant materiaal opleveren. Zo gunde ene Sunny Bergman ons een intieme blik in haar slaapkamer, waar haar zoontje de echtelijke nachtrust continu verstoorde. Ze bezocht een griezelig hippieclubje dat doet aan co-sleeping (het hele gezin in één bed) en eeuwig borstvoeden. En ze raadpleegde, geëscorteerd door haar ook al worstelende vriendin, een taoïstisch pedagoog uit Californië. William Martin grossierde tijdens het webcamgesprek in vage wijsheden, die de beide moeders niettemin eerbiedig savoureerden. Maar wat schoot de kijker ermee op?

De pareltjes zaten goed weggestopt in deze lange, lange thema-avond. Op het eind bijvoorbeeld, het miniportret van drie generaties, gemaakt door Karen de Bok: de opa die zijn zoon alle vrijheid had gegund, de zoon die daar erg onder had geleden, de bijdehante kleindochter die de verhoudingen haarscherp doorzag. In tien minuten zoveel duidelijk maken - dat is mooie televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden