Speelgoedwinkels zijn nog veel te conservatief

Stereotypen van jongens en meisjes vieren nog altijd hoogtij in de folders van Bart Smit en Intertoys, stelt Els den Butter. Zij roept de ketens op om af te stappen van dit rolpatroon.

Je zou denken dat speelgoedketens Bart Smit en Intertoys hun les hebben geleerd na het debacle in 2013. Bart Smit prees toen huishoudelijk speelgoed aan met de slogan: 'Zo goed zijn als mama, dat wil je ook'. Er werd schande van gesproken en Bart Smit maakte excuses: 'Dit hadden we zo niet moeten doen, we zullen er in de toekomst waakzaam op zijn'. Vervolgens plaatste Bart Smit een jaar later drie foto's in zijn folder van jongetjes die druk in de weer waren met keukentje, schoonmaaktrolley en stoffer en blik.

Maar verder is er bar weinig veranderd. In de Bart Smit-gids van 2015 worden op de meisjespagina's poppen en knuffels gepresenteerd. En op de jongenspagina's dinosaurussen, auto's, robots en superhelden. Intertoys durft in de speelgoedgids te beweren dat speelgoed met het thema 'techniek en ontdekken' bedoeld is voor jongens. Bij meisjes staat in een roze cirkel: babypoppen en poppen.

Mijn kind van tien ('Ik ben geen jongen, ik ben geen meisje, ik ben gewoon mezelf') voelt zich afwijkend omdat ze als meisje van techniek houdt, van dino's en racebanen, van bouwen en zagen. Samen deden we een onderzoekje in de Intertoyswinkel bij ons in de buurt. We keken naar welk speelgoed door jongens en welk speelgoed door meisjes op de verpakking wordt aangeprezen. Het resultaat is schokkend. Anno 2015 viert het conservatieve rolpatroon hoogtij in de speelgoedwinkels.

undefined

Discriminatie

Verpakkingen van poppen, knuffels, roze speelgoed, huishoudelijk speelgoed, sprookjes, make-up en sieraden worden bijna altijd gesierd door een spelend meisje. Op verpakkingen van speelgoed met het thema bouwen, filmhelden, actiefiguren, avontuurlijk, wetenschap, techniek, ontdekken, voertuigen en radio control tref je daarentegen alleen jongens. Grote uitzondering is de verpakking van de nieuwsgierige Sesamstraatpop Elmo, die wordt aangeprezen door een jongen én een meisje. Maar Elmo is dan ook onzijdig.

Mijn kinderen wil ik meegeven dat ze uniek zijn en hun eigen keuzes mogen maken. Dat het feit dat je als jongen of meisje bent geboren niets zegt over wat je voorkeuren zijn. De stereotypering van de speelgoedketens gaat daar dwars tegenin.

Hoe zouden we reageren als Intertoys en Bart Smit speelgoedcategorieën zouden maken op basis van andere persoonlijke kenmerken als huidskleur, afkomst of IQ? Stereotypen zijn generalisaties, waarbij verschillen tussen kinderen niet tellen. Het is geen discriminatie en dus niet strafbaar, maar stereotyperingen leiden wel vaak tot discriminatie, vertelt een medewerker van het Meldpunt Discriminatie.

Ook een onlangs gepubliceerd onderzoek van de Israëlische neuro- en gedragswetenschapper Daphna Joel laat zien dat er geen mannen- of vrouwenbrein bestaat. Elk brein is uniek en bestaat uit heel diverse kenmerken, die mannelijk of vrouwelijk kunnen zijn. Slechts 1 tot 4 procent van de 1450 proefpersonen heeft een compleet vrouwelijk of mannelijk brein. De jongen- en meisje-stereotyperingen zijn dus bewijsbaar onjuist, en hiermee doen de speelgoedketens de meeste kinderen tekort.

Bij deze een oproep aan de speelgoedketens: zullen we afspreken dat in 2016 in jullie speelgoedgidsen en op jullie websites niet meer gecategoriseerd wordt op 'voor meisjes' of 'voor jongens'? Het is een klein stapje in het tegengaan van onnodige vooroordelen. Mijn dochter en al die andere jongens en meisjes die niet binnen jullie stereotyperingen vallen, zullen zich dan een beetje minder afwijkend voelen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden