Speciale rechters voor zaken rond mensenhandel

Politieagenten doorzoeken peeskamers op het Baekelandplein in Eindhoven tijdens een grote internationale actie tegen mensenhandel in april dit jaar. Beeld ANP
Politieagenten doorzoeken peeskamers op het Baekelandplein in Eindhoven tijdens een grote internationale actie tegen mensenhandel in april dit jaar.Beeld ANP

Er komen gespecialiseerde rechters voor mensenhandelzaken. Dat hebben de rechtbanken in Nederland besloten. Door in ieder arrondissement mensenhandelzaken aan een beperkte groep rechters voor te leggen, kunnen zij meer expertise opbouwen.

Het besluit wordt vermeld in een rapport van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel (NRM), dat vandaag ter gelegenheid van de Europese Dag van de Mensenhandel wordt aangeboden aan minister Ivo Opstelten van veiligheid en justitie. Uit dat rapport blijkt ook hoe wenselijk specialisatie is. In 2010 handelden 128 van de 166 rechters die zich met mensenhandelzaken bezighielden dat jaar ieder slechts één zaak af. Nog eens 30 rondden er slechts twee af.

Doordat rechters weinig mensenhandelzaken doen, hebben ze soms onvoldoende kennis van de wetsgeschiedenis en jurisprudentie. Het artikel over mensenhandel is het langste in het Wetboek van Strafrecht en geldt als complex - onder meer omdat voor het bestraffen van verschillende vormen van mensenhandel verschillende soorten bewijs nodig zijn.

Uit het rapport blijkt dat rechters in vergelijkbare gevallen zeer verschillend kunnen oordelen. Ook wegen ze soms argumenten mee die niet van toepassing zijn. Zo laten rechters bij het opleggen van straf vaak meewegen of een minderjarige die voor een verdachte in de prostitutie heeft gewerkt dat zonder dwang deed, bijvoorbeeld omdat de minderjarige verliefd was op de dader. Zo'n bewijs van dwang is echter helemaal niet nodig om iemand die verdient aan prostitutiewerk van een minderjarige strafbaar te verklaren. In de onderzochte vonnissen waarbij seksuele uitbuiting bewezen werd verklaard, bleek een op de zeven slachtoffers minderjarig - volgens nationaal rapporteur Corinne Dettmeijer een 'schokkend' aantal.

Dettmeijer concludeert in het rapport dat de opgelegde straffen voor mensenhandel vrijwel niet omhooggaan, terwijl het parlement in 2009 de maximale straffen heeft verhoogd, en overweegt nog zwaardere straffen in te voeren. De nationaal rapporteur adviseert rechters om zogeheten oriëntatiepunten te ontwikkelen - richtlijnen die rechters houvast geven bij het bepalen van de strafmaat en die er al wel zijn voor bijvoorbeeld verkrachting, mishandeling, of overvallen. Dettmeijer wil verder dat slachtoffers van mensenhandel eenvoudiger compensatie kunnen krijgen voor geleden schade. Zo moeten prostituees die zijn uitgebuit, in de rechtszaak het geld kunnen terugvorderen dat pooiers van hen hebben afgenomen.

Het besluit tot specialisatie van rechters is genomen door de voorzitters van de sectie strafrecht van alle Nederlandse rechtbanken. Ze leggen de voorstellen vandaag voor aan minister Opstelten.

Zowel bij de politie als bij het Openbaar Ministerie werken al enige jaren specialisten op het terrein van mensenhandel.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden