SPD-leider Andrea Nahles stapt op vanwege Europees verkiezingsdrama

Andrea Nahles, leider van de Duitse sociaal-democraten vertrekt. Ze stond steeds meer onder druk na de verkiezingsnederlaag bij de Europese verkiezingen.

De wankele regeringscoalitie in Duitsland is gisteren verder in de problemen geraakt. Kopstuk Andrea Nahles van de sociaal-democratische SPD kondigde haar aftreden aan, als partijvoorzitter én als fractieleider in de Bondsdag. Als ze dat niet had gedaan, was ze waarschijnlijk morgen aan de kant geschoven door haar partijgenoten. Die twijfelen aan haar leiderschap. Er speelt meer dan een interne partijcrisis. De sociaal-democratische twijfel over voortzetting van de samenwerking met Merkels CDU neemt zienderogen toe.

EU-nederlaag

Achtergrond van de onrust in Berlijn is de grote nederlaag die zowel SPD als CDU vorige week leed bij de Europese verkiezingen. De sociaal-democraten kregen slechts 15,8 procent van de stemmen en zagen de Groenen voorbijsnellen naar de tweede plaats (met 20,5 procent).

In het rode bolwerk Bremen, de kleinste deelstaat van het land, kwam de SPD voor het eerst in 73 jaar niet als grootste uit de bus.

De christen-democratische CDU/CSU bleef weliswaar de grootste partij in Duitsland, maar zakte weg van 35,3 naar 28,9 procent. De positie van CDU-voorzitter Annegret Kramp-Karrenbauer, door Merkel zorgvuldig klaargestoomd als beoogd opvolger, is de afgelopen weken ook wankeler geworden. Dat komt niet alleen door het verkiezingsresultaat, maar ook door enkele ongelukkige uitspraken over onder meer transgenders en een veelbekeken YouTube-filmpje met kritiek op de SPD. Naar verluidt heeft nu ook Merkel zelf twijfels over de kwaliteiten van ‘AKK’.

Dodelijk

Intussen verschijnt de ene na de andere opiniepeiling die dodelijk oogt voor de partijtoppen van beide coalitiegenoten. In een daarvan zijn de Groenen, voor het eerst, de grootste partij van het land. Uit een andere peiling blijkt dat SPD-minister van financiën en vicekanselier Olaf Scholz populairder is dan Merkels kroonprinses AKK.

De SPD ging begin vorig jaar met enorme tegenzin opnieuw in zee met de christen-democraten, nadat een eerdere formatiepoging van CDU met de Groenen en de liberale FDP was mislukt.

De partij besloot wel om halverwege de rit – dat is later dit jaar – nog eens kritisch naar de samenwerking te kijken. Dat zou een moment kunnen zijn dat de SPD de stekker uit de coalitie trekt. Mocht dat gebeuren, dan zijn er verschillende scenario’s denkbaar, waaronder vervroegde verkiezingen of een CDU-minderheidsregering met gelegenheidscoalities. In normale omstandigheden zijn er pas eind 2021 weer Bondsdagverkiezingen.

Merkel legde gisteravond een verklaring af naar aanleiding van het vertrek van Nahles. Daarin onderstreepte ze dat haar ‘Grosse Koalition’ gewoon aan de slag blijft. “Wij zullen het regeringswerk voortzetten, in alle ernst en vooral met een groot gevoel van verantwoordelijkheid.”

Lees ook:

De Grünen winnen in Duitsland, ten koste van de volkspartijen

De Grünen boekten in Duitsland een uniek resultaat. De sociaal-democratische SPD ook, maar dan in negatief opzicht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden