Spanje zit in zijn maag met toestroom uit Quito

Een gratis retourtje van Madrid naar de Ecuadoriaanse hoofdstad Quito. Thuis een paar formulieren invullen voor een visum bij het arbeidsbureau op de hoek en bij het Spaanse consulaat en volgend jaar als legale immigrant terug naar de eeuwige broccolivelden van de zuidelijke provincie Murcia. Dat is, kort samengevat, het genereuze aanbod van de Spaanse regering in een poging het probleem van de illegale immigranten uit Ecuador op te lossen.

Jammer alleen dat niemand van de naar schatting 150000 Ecuadorianen die illegaal in Spanje verblijven, zich aanmeldt. Ze geloven niet zo in het 'unieke' aanbod. De meesten houden zich schuil, anderen hebben zich aangesloten bij een bezetting van twee kerken en een cultureel centrum in de stad Lorca en het naburige Totana en Lorquí. De bezetters eisen legalisering van hun werk- en leefomstandigheden zodat ze zonder problemen gecontracteerd kunnen worden door bedrijven.

Het aantal illegale Ecuadorianen in Spanje is vorig jaar drastisch gestegen als gevolg van de verslechterde economische situatie in het Zuid-Amerikaanse land. Vooral via Schiphol zijn duizenden Ecuadorianen Spanje binnengeslopen, vermomd als toerist. Niemand wist precies waar ze eigenlijk waren gebleven totdat, door een noodlottig ongeluk op 3 januari, het topje van de ijsberg zichtbaar werd.

Op die dag raasde een trein over een busje met 14 inzittenden op een onbewaakte spoorwegovergang in de buurt van Lorca in het zuidoosten van Spanje. Twaalf van hen -allen afkomstig uit Ecuador- waren op slag dood. Met één klap weet Spanje nu waar de meeste illegale Ecuadorianen verblijven: in de provincie Murcia om broccoli en sla te plukken.

De werkomstandigheden, zo bleek al gauw, grenzen aan semi-slavernij. De illegalen werken tegen een hongerloon. Eén palet met 96 kratten broccoli van in totaal 672 kilo brengt 5000 peseta's op, ruim 66 gulden. Gemiddeld halen arbeiders amper 700 kilo per dag. En soms worden ze, als de baas krap bij kas zit, niet eens uitbetaald.

Eigenaar Victor Lirón van het bedrijf Greensol, die de 12 omgekomen illegalen had gecontracteerd, is zo'n werkgever. Hij heeft een hele waslijst aan veroordelingen als het gaat om niet uitbetaalde lonen. ,,Ze doen het allemaal zoals ik het heb gedaan'', zei Lirón.

Het aanbod van Spanje van een gratis retourvlucht en uitzicht op legaal werk mag genereus lijken, in feite zit de regering met een probleem dat zij zelf gecreërd heeft. Vijf maanden geleden hebben Spanje en Ecuador een einde gemaakt aan een akkoord dat de dubbele nationaliteit toestond, waardoor Ecuadorianen dezelfde arbeidsrechten hadden als Spanjaarden.

,,De regering nam die beslissing omdat ze zich realiseerde dat steeds meer Ecuadorianen de ellende in eigen land wilden ontvluchten. Door het besluit zijn ze op slag illegaal geworden'', aldus een woordvoerder van de organisatie SOS Racismo. Wie niet vrijwillig teruggaat riskeert binnenkort uitzetting, en zal vijf jaar als ongewenst vreemdeling te boek staan.

De groente- en fruittelers in de provincie Murcia klagen steen en been. Dinsdag wordt een nieuwe vreemdelingenwet van kracht. Bedrijven die dan illegale werknemers contracteren, lopen het risico op zware geldboetes. Officieel zijn tot dusver 150 aanvragen ingediend om immigranten legaal aan het werk te zetten. Terwijl er werk is voor 20000 man. ,,Als er niet snel een oplossing wordt gevonden, kunnen we de oogst van dit jaar afschrijven'', zegt een bedrijfsleider.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden