Spanje stemt op oude garde, patstelling blijft

parlementsverkiezingen | De conservatieven en sociaaldemocraten winnen, maar niet genoeg om te regeren.

De gevestigde orde heeft gisteren in Spanje verrassend de parlementsverkiezingen gewonnen. Dat blijkt althans uit de eerste resultaten. De nieuwe partijen in het Spaanse politieke firmament, Podemos en Ciudadanos, wisten kiezers onvoldoende te overtuigen van de noodzaak het politieke landschap radicaal te herschikken.

De conservatieve Volkspartij (PP) van demissionair premier Mariano Rajoy sleepte maar liefst 136 van de 350 parlementszetels binnen. Dit is een stuk meer dan in de laatste peiling waar de PP nog 114 zetels kreeg. Bij de laatste verkiezingen sleepte de partij 123 zetels binnen, maar dat waren er niet genoeg om een regering te vormen.

Vrijdag schokte de Brexit Spanje hevig wakker en de beurs kelderde met liefst 12,3 procent. Het lijkt erop dat de Spaanse kiezer nu op safe heeft gespeeld, omdat de peilingen daarvoor erop wezen dat vooral Podemos een historische zege zou behalen. De uiterst zonnige stembusgang had bovendien een historisch lage opkomst tot gevolg wat de nieuwe partijen parten speelde.

De sociaaldemocratische PSOE sloeg de grootste slag door de rivaal op links, Podemos, ruim te overtroeven. Het lukte leider Pedro Sánchez om 88 zetels binnen te slepen (nu heeft de partij er 90), terwijl de linkse rivaal op 71 zetels bleef hangen. Hetzelfde aantal dat leider Podemos-leider Pablo Iglesias ook al in december binnenhaalde.

Een linkse coalitie wordt echter ingewikkeld omdat de PSOE en Unidos Podemos zelfs samen niet aan een absolute meerderheid lijken te komen. Bovendien heerst er binnen de partij van Sánchez enorm veel weerstand tegen een samenwerking met de club van Iglesias die zij te radicaal vindt.

Maar ter rechterzijde heeft de Volkspartij ook niet genoeg ideologische medestanders. Het centrumrechtse Ciudadanos stelde deze verkiezingen teleur en haalde slechts 30 zetels binnen, een verlies van elf zetels ten opzichte van vorige keer.

De komende weken wacht de partijen de zware taak om nu wél een regering te vormen. Rajoy zal proberen de PSOE ervan te overtuigen dat zij in het landsbelang af moeten zien van een deal met 'de radicalen' van Podemos. Iglesias op zijn beurt zal pogen Sánchez te overtuigen zijn linkse hart te doen spreken.

Het is voor de Spanjaarden te hopen dat de formatie ditmaal tot een regering leidt. Spanje zit al zes maanden zonder daadkrachtig leiderschap terwijl tal van grote hervormingen nodig zijn om het land verder uit de economische crisis te trekken en de werkloosheid terug te dringen. Om dit te doen slagen moet de politiek ook durven om over de links-rechts-as heen te formeren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden