Spanje staat juist bekend om zijn moderne spoornetwerk

'Waarom trad het veiligheidssysteem niet automatisch in werking?'

Spaanse politici pronken graag met hun moderne spoornetwerk. Op het gebied van veiligheid presteert het land beter dan Frankrijk, Duitsland en de Scandinavische landen. Het aantal ongevallen op het spoor is de afgelopen tien jaar gehalveerd waardoor de kans op een dodelijk ongeluk veel lager ligt dan in andere Europese landen, zoals Nederland.

Daarom verbaast het deskundigen dat juist Spanje woensdagavond werd getroffen door een van de grootste treinongelukken in jaren. "Een ramp met zo'n omvang is echt een zeldzaamheid, zeker in Spanje", zegt David Briginshaw, hoofdredacteur van het magazine International Railway Journal.

Over de oorzaken van de ramp doet hij geen uitspraken. Dat de machinist te hard reed is duidelijk, maar Briginshaw vindt het opmerkelijk dat het veiligheidssysteem op dat moment niet automatisch in werking trad.

Hogesnelheidstreinen zijn over het algemeen veiliger dan reguliere treinen, omdat de snelheid en bewegingen automatisch gestuurd worden. Bovendien, zo verklaart het Europese Spoorwegbureau (ERA), heeft dit type treinen zelden of nooit last van overstekende dieren, auto's en mensen. De hogesnelheidslijnen zijn over het algemeen afgesloten van de natuur.

Niet voor niets investeerde de Spaanse overheid de afgelopen 25 jaar 57 miljard euro in het opknappen van het spoor. Dat was na het Franco-regime hopeloos verouderd. Nadat Spanje was toegetreden tot de Europese Unie werd het grootste gedeelte van de EU-subsidies besteed aan het bouwen van vliegvelden, nieuwe spoorwegen en moderne autowegen.

De aanleg van hogesnelheidslijnen werd een van de prioriteiten. Inmiddels heeft Spanje na Japan (2664 kilometer) en China (9356 kilometer) het op twee na langste hogesnelheidsnetwerk ter wereld. De lijn Madrid-Ferrol, waar het ongeluk van woensdagavond plaatshad, was pas twee jaar oud, een deel van het traject was nog niet voltooid.

De investeringen van de afgelopen jaren betalen zich uit, want het Spaanse spoor is ongekend populair. Op de Spaanse wegen is het aantal files drastisch teruggebracht omdat de Spanjaarden liever met de trein reizen. Een ritje van Madrid naar Alicante - ruim 400 kilometer - duurt sinds de aanleg van een hogesnelheidslijn maar twee uur en twintig minuten.

Toch is het de vraag of Renfe (de Spaanse spoorwegen) het goede imago van het Spaanse spoor hoog kan houden. Sinds het uitbreken van de crisis heeft de regering - eigenaar van Renfe - de uitgaven aan infrastructurele projecten drastisch teruggebracht. Het budget dat beschikbaar is voor het onderhoud en de aanleg van nieuwe spoorlijnen is in 2013 35 procent minder dan het jaar ervoor.

Bijkomend probleem is dat steeds minder Spanjaarden zich een duur treinticket kunnen veroorloven als gevolg van de economische crisis. Om geen klanten te verliezen geeft de Spaanse spoorwegen daarom regelmatig kortingen van zo'n 40 procent. Met als gevolg minder geld voor onderhoud van het spoor.

Ernstige treinongevallen in Europa sinds 2000
2013: Op 12 juli ontspoort een trein 40 kilometer onder Parijs: 6 doden.

2012: Twee treinen met honderden reizigers botsen op elkaar in het zuiden van Polen: 16 doden.

2010: Bij Halle, ten zuiden van Brussel, komen 18 mensen om bij een botsing tussen twee treinen.

2009: In het Italiaanse Viareggio ontspoort en ontploft een goederentrein met onder meer lpg. Er komen 31 mensen om.

2006: Een ongeluk met een Duitse magneetzweeftrein dicht bij de grens bij het Groningse Ter Apel kost 23 mensen het leven.

2006: Een passagierstrein in Montenegro vliegt uit de rails. Vier wagons glijden 30 meter van een helling af. Ruim 40 mensen komen om.

2005: Door een botsing tussen een passagierstrein en een goederentrein nabij het Noord-Italiaanse Bologna komen 17 mensen om.

2004: De trein tussen Istanbul en Ankara ontspoort: 37 doden.

2003: In het Zuid-Spaanse Albacete rijdt een sneltrein frontaal op goederentrein: 21 doden.

2002: In Frankrijk breekt in de nachttrein tussen Parijs en Wenen brand uit. Er vallen 12 doden.

2000: Een straalkachel in een skitrein vat vlam in het Oostenrijkse Kaprun. 155 passagiers komen om, onder wie twee Nederlanders.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden