Spanje sluit 'paradijs Europa'

Spanje heeft dit jaar al vier keer zoveel illegalen opgepakt als in 1999. Steeds meer Afrikanen proberen via het Iberisch schiereiland het paradijs Europa binnen te komen. Een nieuwe, strengere immigratiewet moet de toevloed stoppen.

Ineens stak er een hand uit de vrachtwagen. De chauffeur, die 120 kilometer voor Madrid was gestopt om te tanken, schrok zich een ongeluk. In de amper 30 centimeter brede ruimte tussen cabine en oplegger trof hij een totaal beknelde verstekeling aan, half bewusteloos en niet in staat om zijn onderkoelde lichaam te bewegen. Met hulp van politie en brandweer werd de ongeveer 30-jarige man na veel wrikken en trekken uit zijn benarde situatie verlost. Ruim 600 kilometer had hij zo vanaf Tanger meegereden, op zoek naar een betere toekomst in Europa.

Het schrijnende voorval is slechts het topje van de ijsberg. Dagelijks -maar bij voorkeur in de nacht- proberen honderden illegale immigranten de Straat van Gibraltar over te steken, op zoek naar werk dat ze thuis in Marokko, Mauretanië, Senegal of waar dan ook in Afrika, niet kunnen vinden. Spanje is voor hen het voorportaal van het beloofde land.

De meeste immigranten worden door maffiabendes in Marokko voor veel geld overgezet naar de kuststreek tussen Algeciras en Cádiz. Daar worden ze steevast opgewacht door de Guardia Civil. Veruit de meesten worden gearresteerd als ze nog met de voeten in het zeewater staan. Wie nog meer pech heeft, verdrinkt onderweg of komt op de lijst van vermisten te staan. Zoals enkele dagen geleden, toen een bootje met 27 immigranten spoorloos verdween. ,,Vermoedelijk verdronken'' staat er dan in het politierapport. Een onbekend, maar groeiend aantal glipt door de mazen van het politienet en trekt verder, richting Pyreneeën.

Ondanks de berichten over verscherpte politiemaatregelen aan de zuidelijke buitengrens van de Europese Unie, het slechte weer en de invallende winter, blijven de roeiboten met illegalen komen. En het zijn niet alleen Afrikanen. Tot stomme verbazing van de Guardia Civil werd eerder deze maand voor het eerst een boot met een twintigtal Chinezen onderschept.

Uit de laatste beschikbaar gestelde cijfers blijkt dat het aantal gearresteerde immigranten aan de Spaanse zuidkust en op de Canarische Eilanden de eerste elf maanden is opgelopen tot 15000. Dat is het viervoud van het aantal over heel 1999. Over dezelfde periode onderschepte men 780 pateras, zoals de groot uitgevallen roeiboten worden genoemd. Vorig jaar waren dat er 475. In totaal spoelden in elf maanden 55 lijken aan (29 in 1999).

De Spaanse politie rolde dit jaar 290 netwerken op van bendes die geld verlangen van illegale immigranten na bewezen diensten. Van die netwerken waren er 77 geconcentreerd op de werkvoorziening in bordelen. Duizenden vrouwen uit Midden-Afrikaanse landen zijn verdwenen in het Spaanse prostitutiecircuit. Nog eens 69 netwerken waren gespecialiseerd in het transport van illegalen van Marokko naar Spanje. Bovendien kwam de politie 71 netwerken op het spoor die zich wijden aan het vervalsen van documenten.

Volgens Abdel Hamid Bejoeki, voorzitter van de Vereniging van Marokkaanse Arbeiders in Spanje, verdienen de maffiabendes in Marokko goud aan de illegale overtochten. Hij schat dat een zogenaamde all-inreis al gauw 6500 gulden kost. Voor dat bedrag wordt voor de immigrant niet alleen de overtocht geregeld maar ook het vervoer naar een ondergronds circuit van werkverschaffing in Spanje, (vervalste) papieren en het werk zelf.

Inmiddels is vorige week ook de Spaanse senaat akkoord gegaan met de nieuwe vreemdelingenwet waardoor de regering makkelijker illegalen kan terugsturen naar het land van herkomst. Binnen 48 uur, en zonder dat er een juridische procedure is gevolgd, mag de politie besluiten iemand uit te zetten. Dankzij de absolute meerderheid wist de regerende Partido Popular haar wil op te leggen aan de oppositie. De socialistische secretaris-generaal José Luis Rodríguez Zapatero probeerde het nog met de eis dat er minimaal politieke rechten zouden moeten worden toegekend aan de immigranten.

,,Het is een trieste dag voor ons. Met deze wet wordt geen recht gedaan aan onze aspiraties'', vindt Abdel Hamid Beyki. De laatste hoop is nu gevestigd op de nationale ombudsman. Maar minister Jaime Mayor Oreja heeft laten weten geen krimp te zullen geven. Hij blijft bij het standpunt ,,dat elke lidstaat van de EU zelf moet kunnen bepalen wie wel en wie niet wordt toegelaten als immigrant''.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden