Spanje poogt 'trawanten' Eta via Brussel te verbieden

Met de Spaanse wet in de hand lukt het hem niet, daarom probeert premier Aznar nu via Brussel een verbod af te dwingen van Batasuna, de politieke tak van de Eta. Deel 3 in een serie rond het EU-overleg over terrorisme, komende donderdag en vrijdag in Brussel.

MADRID - Welke politieke ideeen ze ook hebben, terroristen zijn terroristen. President Bush en premier Aznar waren het daarover vorige week tijdens Aznar's bezoek aan het Witte Huis roerend eens. De manier waarop je het terrorisme moet aanpakken, is een andere zaak. Waar Bush gebruik maakt van een blanco cheque, houdt Aznar zich aan zijn eigen, wat meer genuanceerde tekst: alleen de constitutionele rechtsmiddelen mogen worden gebruikt.

Bush sprak over Al-Kaida, Aznar had het over Eta en trawanten. Voor de Spaanse premier zijn het allemaal terroristen. Niet zo verwonderlijk. Aznar was zelf bijna het slachtoffer van een aanslag met een autobom. Bovendien trof het Eta-terrorisme Spanje al toen Osama bin Laden nog moest leren lezen.

Voor José Maria Aznar bestaat er inmiddels geen enkele twijfel meer: niet alleen de Eta maakt zich schuldig aan terrorisme maar ook de politieke, sociale en culturele groepen die zijn voortgekomen uit het radicale nationalisme in Baskenland en weigeren om Eta-aanslagen te veroordelen. Daarom moet Batasuna, de politieke arm van de Eta, ook op de terrorismelijst van de Europese Unie worden geplaatst.

,,Is er ooit iemand van Batasuna geweest die het terrorisme heeft veroordeeld? Hoeveel Batasuna-leden zijn er al niet gearresteerd omdat ze direct betrokken waren bij terroristische activiteiten?'' Dat waren de retorische wedervragen toen Aznar vorige week na de Ibero-amerikaanse topconferentie in Lima de vraag kreeg of het juridisch mogelijk is om een politieke partij die in Spanje een legaal bestaan heeft in Brussel tot 'persona non grata' te laten verklaren.

Dat Batasuna in Spaans Baskenland goed is voor 10,1 procent van het electoraat is voor Aznar een aspect dat niet telt. Ook de vraag hoe Europa een partij moet diskwalificeren waarvan de gekozen leden in het regionale parlement en de Baskische gemeenteraden betaald worden met Spaans overheidsgeld, negeert hij. Uiteraard weet Aznar als geen ander dat eerdere pogingen om Batasuna illegaal te verklaren, zijn gestrand bij het hooggerechtshof.

Maar Aznar is na 11 september vastberadener dan ooit: ,,Het is volstrekt onverklaarbaar als wél wordt besloten om de financiering van een terreurgroep te blokkeren, en niet tegelijkertijd degenen monddood worden gemaakt die steun geven aan die terreur; wat de juridische consequenties ook mogen zijn van een dergelijk politiek besluit.''

Aznar kijkt daarbij alleen naar de middelen die de Eta gebruikt, niet naar het (politieke) doel dat de middelen moet rechtvaardigen. Voor hem is de Eta al lang geen afscheidingsbeweging meer maar 'een criminele bende'. Dat Noord-Amerikaanse media als CNN en Washington Post blijven schrijven over de 'Baskische separatisten' is hem dan ook een doorn in het oog.

Heeft Aznar gelijk? Volgens het Baskische dagblad Gara (behorend tot de periferie van Eta) is de Israëlische premier Sjaron een terrorist en strijdt Arafat net als de Eta voor een onafhankelijk vaderland. Eta-leden zijn in deze visie, die ook wordt aangehangen door Batasuna, geen terroristen maar leden van een afscheidingsbeweging met politieke doelen, vrijheidsstrijders.

Waren er vóór 11 september nog twijfels bij andere EU-lidstaten, daarna kreeg Aznar al deels zijn zin: bilaterale verdragen -eerst met Frankrijk, vorige week met Groot-Brittannië- waardoor Eta-leden na arrestatie meteen aan Spanje uitgeleverd kunnen worden. Wat Aznar nu wil, is een politiek raamwerk om Batasuna op de lijst van terroristische groepen te krijgen, waarmee het (via de Brusselse omweg) alsnog mogelijk moet worden de politieke arm van de Eta als een illegale partij te kwalificeren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden