Spanje laat Catalonië heus niet gaan

Fotograaf: Javier Soriano Beeld afp

Het officieuze referendum in Catalonië lijkt aan te geven dat de Catalanen aansturen op onafhankelijkheid. Maar wat zegt de uitslag nu precies?

Voor het referendum brachten iets meer dan twee miljoen Catalanen hun stem uit. Dat is minder dan de helft van de 5.4 miljoen stemgerechtigden in de regio.

Uit een eerdere opiniepeiling kwam naar voren dat vier van de vijf Catalanen voor onafhankelijkheid zijn. Toch viel de opkomst dit weekend wat tegen, zeker in vergelijking met bijvoorbeeld het Schotse referendum waar ruim 80 procent van de Schotten zijn stem uitbracht.

Volgens de Financial Times riepen antiseparatistische bewegingen bovendien op tot een boycot van het referendum, wat de uitslag vermoedelijk meer in de richting van onafhankelijkheid geeft gestuurd.

Eerste stap
Artur Mas, de Catalaanse regeringsleider, noemt de uitslag desalniettemin "een volledig succes" en zei dat "dit referendum duidelijk maakt dat wij onszelf willen besturen." Volgens Catelaan Xavier Bardolet was het een emotionele dag. "Mensen zagen een kans om te beslissen over hun eigen toekomst," zei hij vanochtend tegen The Guardian. "Dit is de eerste stap in het bereiken van onafhankelijkheid."

Het referendum bestond uit twee vragen. De eerste was: "Wil je dat Catalonië een staat wordt?" De tweede was: "Zo ja, moet het een onafhankelijke staat zijn." Ruim 80 procent van de Catalanen die kwamen stemmen beantwoordde beide vragen met "ja". Muriel Callas, een van de leiders van de onafhankelijkheidsbeweging, zei na de uitslag dat "de reis naar zelfbeschikking voor Catalonië nu onomkeerbaar is."

Niet bindend
De Spaanse minister van Justitie Rafael Catala verwierp het referendum als "nutteloos en zinloos". Volgens Catala is het referendum niets meer dan "politieke propaganda zonder enige democratische geldigheid." Hij voegde daar aan toe dat nog onderzocht moet worden of de stembureaus bij scholen en andere publieke gebouwen niet in strijd waren met de wet, "om eventuele criminele aansprakelijkheid vast te stellen." Het Spaanse Constitutionele Hof had geen toestemming gegeven voor het referendum, de uitslag is dan ook niet bindend.

Catalaanse leiders bevestigen dat er geen consequenties aan de uitslag verbonden zijn, maar benadrukken dat de opkomst in Madrid en in Europa lastig genegeerd kan worden. Artur Mas had eigenlijk een officieel, maar niet-bindend referendum gepland, geïnspireerd door het Schotse referendum in september, maar dat werd door de Spaanse overheid niet toegestaan. Mas: "We verdienen een legaal en bindend referendum en dat zullen we blijven proberen te krijgen."

Volgens Fernando Vallespin, politiek wetenschapper verbonden aan de Universiteit van Madrid, is de uitslag van het referendum een "relatieve overwinning" voor separatisten. Hij zei eerder vandaag tegen AFP dat het referendum in ieder geval laat zien dat Catalanen willen stemmen. Toch is dat volgens hem niet gelijk aan het willen van onafhankelijkheid.



Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden