Spanje krabbelt langzaam op

Groeicijfers zien er goed uit, maar burgers zien vooral de torenhoge werkloosheid

Spanje lijkt op de weg terug na ruim zeven loodzware crisisjaren, al ervaart de Spanjaard dat nog nauwelijks zo. Maar toch, wie naar recente macro-economische cijfers van de vierde economie van de eurozone kijkt, ziet weer stevige plussen: Het IMF schroefde Spanje's groeiprognose voor 2015 een half procentpunt op tot 2,5. Vorig jaar was dit nog 1,4 procent, toen er voor het eerst jaarlijkse groei was sinds de crisis.

Al in de zomer van 2013 waren de eerste tekenen van groei zichtbaar, maar de laatste tijd is er sprake van een versnelling, ziet econoom Javier Díaz-Giménez van de IESE Business School in Madrid. Meer binnenlandse consumptie en dalende werkloosheid zijn daarbij volgens Díaz-Giménez de belangrijkste ontwikkelingen. Toch is hij niet direct in een jubelstemming. "Als je op de bodem van de put ligt kan je wel snel groeien, maar dit betekent nog niet dat je er al uit bent", zegt hij.

Vooral de torenhoge werkloosheid baart hem zorgen: Met een percentage van 23,7 procent (jeugdwerkloosheid van 50,7 procent) is de werkloosheid in Spanje samen met Griekenland de hoogste van de eurozone. Premier Mariano Rajoy heeft dit jaar, waarin zeer waarschijnlijk nog parlementsverkiezingen worden gehouden, ruim 500 duizend banen beloofd.

Ignacio Fernández Toxo, baas van de grootste vakbond in Spanje en voorzitter van het Europees Verbond van Vakverenigingen, is kritisch over de toegezegde banen. Toxo constateert dat het vaak gaat om een 'herverdeling' van al bestaand werk in deeltijdfuncties of voor een lager loon. "Bovendien duurt het nog minimaal tien jaar om weer op het werkloosheidsniveau van voor de crisis te komen. En voor dat werkloosheidspercentage van toen (ruim 8 procent) zou in veel landen de regering al vallen", zegt hij schamper.

Díaz-Giménez erkent dat het desondanks beter gaat dan voor de Partido Popular eind 2011 aan de macht kwam, maar volgens de econoom niet per se dankzij de aanpak van de conservatieven. "Het economisch beleid van de regering is vooral passief geweest." Díaz hekelt doorgevoerde belastingverhogingen zonder vooruitzicht op verlaging.

Premier Rajoy verklaarde onlangs dat de crisis over was. Maar hij werd teruggefloten door Jean-Claude Juncker, die stelde dat een land met de werkloosheid van Spanje niet uit de crisis kán zijn. Ook vakbondsman Toxo gelooft dat Spanje nog een lange weg te gaan heeft. "De vreugde die met name de regeringspartij nu laat horen komt niet overeen met de beleving van veel burgers. Die zitten nog midden in de crisis".

De vraag om vervoer naar het vliegveld van Castellón kan in de gelijknamige stad op een brede, maar vooral cynische, lach rekenen. Alleen de buurtbus trotseert de bergweggetjes vier maal daags naar het nabij gelegen dorp Vilanova d'Alcolea, dat praktisch uitkijkt op een verlaten ladingsbaan.

"Dit vliegveld is het lachertje van Spanje", vertelt Diego Sanchez (47) hoofdschuddend vanachter de toog van zijn bar in Vilanova: "Er zouden toeristen komen, maar er is hier nog geen charter geland". Het vliegveld, een project van de lokale politicus Carlos Fabra ter waarde van 150 miljoen euro, ging in maart 2011 open, maar de beloofde vluchten kwamen nooit. En Fabra, die zit inmiddels een celstraf van vier jaar uit voor belastingfraude.

Zo kon het vliegveld van Castellón, boven Valencia, worden bijgezet in het pantheon van talloze andere Spaanse 'spookbouwwerken': Projecten die vaak elk nut ontberen en een voorbeeld werden voor de jarenlange speculaties met grond en gebouwen die de Spaanse vastgoedbubbel vormden.

Maar nu gloort er hoop voor de verguisde luchthaven, die is overgenomen door het Canadese bedrijf SNC-Lavalin: Het vliegveld is soms open voor een enkel sportvliegtuig en het voetbalteam van Villarreal. En hoewel de incheckbalies er nog verlaten bij liggen en de bagageband de eerste koffers nog moeten verwerken, maakte Ryanair onlangs bekend vanaf september vanuit Londen en Bristol op Castellón te gaan vliegen; het lijkt een omen voor veranderende tijden.

En er zijn meer hoopgevende signalen: 'De hijskranen keren terug naar de steden', schreef de krant El País onlangs. In de verguisde vastgoedsector wordt dit jaar een groei tot 4 procent verwacht.

De vraag is of bareigenaar Sanchez op korte termijn iets van deze groei merkt. De werkloosheid ligt in zijn regio met 28 procent zo'n vijf procent boven het landelijk gemiddelde. Zijn bar is vaak leeg. Toen Sanchez hoorde dat Ryanair zou komen, ging hij direct langs om te vragen om werk. Hij kreeg nul op rekest.

Sanchez verloor tijdens de crisis zijn werk als slotenmaker bij een bedrijf dat huisuitzettingen verzorgde van mensen die huur- of hypotheek niet konden betalen. Nu staat hij achter de bar. "Om fatsoenlijk te kunnen leven zou ik drie banen moeten hebben", zegt hij. "Ik moet eerst nog zien dat hier vliegtuigen komen. Als het doorgaat, ga ik weer om een baan vragen."

Tweede leven voor spookvliegveld Castellón

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden