spanje / Eta-hongerstaker mag naar huis, conservatieven woedend

De Baskische hongerstaker Iñaki de Juana Chaos mag naar huis, op humanitaire gronden. Volgens de conservatieve oppositie is de regering gezwicht voor chantage.

De Juana, die wordt gezien als één van de meest bloeddorstige Eta-terroristen uit de geschiedenis, weegt na 114 dagen zonder voedsel nog 55 kilo. ’Om te voorkomen dat hij sterft’, heeft de socialistische minister van buitenlandse zaken Alfredo Pérez Rubalcaba hem van Madrid naar een ziekenhuis in de Baskische stad San Sebastían laten brengen.

De laatste tijd werd De Juana, die eist dat hij onmiddellijk wordt vrijgelaten, gedwongen gevoed. Die behandeling gaat door en als hij is aangesterkt mag hij thuis zijn straf, waar nog een jaar van over is, uitzitten.

Rubalcaba toonde begrip voor de grote afkeer in de samenleving jegens De Juana, die 25 mensen vermoordde. Zijn partijgenoot Ibarra noemde hem onlangs in het openbaar een cabrón, een klootzak. „Maar de staat moet humaan zijn: Wat ons onderscheidt van terroristen is dat wij wel aan het leven hechten.”

Dergelijke overwegingen zijn aan de conservatieve Partido Popular (PP) niet besteed. PP-voorzitter üngel Acebes sprak van ’een zwarte dag voor de democratie’. Het besluit is volgens hem een persoonlijke beslissing van de premier, José Luis Rodríguez Zapatero, die zijn mislukte vredesproces met de Eta nieuw leven wil inblazen. Nu laat hij De Juana vrij en binnenkort, zo voorspelde Acebes, mag Eta’s verboden politieke tak Batasuna onder een andere naam toch mee doen aan de komende gemeenteraadsverkiezingen.

Ook is het volgens Acebes ’een schandaal’ dat er op deze manier wordt gesold met de gevoelens van de slachtoffers van de Eta. Hij wees hierbij ook op een onthulling van de katholieke radiozender Cope die meldde dat De Juana vergaande privileges had. Een politieman zou hem in zijn ziekenhuisbed met zijn vriendin ’in een intieme positie’ hebben aangetroffen.

Links Spanje laat de beschuldigingen niet over zijn kant gaan. De links georiënteerde krant El País publiceerde een lijst van tien Eta-terroristen die tussen 1997 en 1999 vanwege een terminale ziekte werden vrijgelaten. In die jaren had de PP het voor het zeggen. „Een onzinnige vergelijking”, sloeg Acebes terug. „Bij een hongerstaking roept de gevangene de gevolgen over zichzelf af. Er is helemaal geen precedent, dit is de eerste keer dat een regering zwicht voor chantage.”

De Juana, gevangen sinds 1987, begon zijn hongerstaking eind vorig jaar. Hij stond toen op het punt te worden vrijgelaten, maar werd opnieuw tot twaalf jaar veroordeeld voor opruiende artikelen die hij had geschreven tijdens zijn gevangenschap.

Het Hooggerechtshof maakte hier deze maand in hoger beroep drie jaar van, maar De Juana zette zijn hongerstaking door.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden