Spaanse senioren beklimmen de barricaden voor hun pensioentje

Demonstratie van gepensioneerden in Bilbao, het financiële centrum van Spaans Baskenland. Beeld FOTO ALEX TIELEMAN

Spaanse gepensioneerden hebben van alle bevolkingsgroepen het minst te lijden gehad onder de crisis. Toch eisen ze hogere pensioenen. Voor de volgende generatie.

Op deze maandagochtend zijn de trappen van het stadhuis in Bilbao bezet door een demonstrerende menigte. Ditmaal geen jeugdige anti-bezuinigingsdemonstranten die tijdens de kredietcrisis in Spanje veelvuldig de straat opgingen, maar senioren. Sinds begin dit jaar zijn het gepensioneerden die hier en elders in het land massaal op fluitjes blazen voor een beter pensioen en tegen de privatisering van het stelsel.

Vanaf maart dit jaar groeide de Baskische kustplaats uit tot het epicentrum van het Spaanse ouderenprotest. Toen stonden 115.000 demonstranten op de barricaden. "Veel kale koppen, hè", lacht de zelf haarloze Juan José Quiñones (78), vicepresident van de seniorenbelangenvereniging Nagusiak.

"Maar pas op. Wij hebben hier met massademonstraties wel meer voor elkaar gekregen". De senioren zijn verbolgen nu premier Rajoy geen moment onbenut laat om de economische groei in Spanje te prijzen, terwijl de gepensioneerden niet eens op een inflatiecorrectie hoeven te rekenen. Slechts 0,25 procent pensioenverhoging zat erin, terwijl de consumentenprijzen vorig jaar met 1,2 procent stegen.

Stank voor dank

"Als het allemaal zo fantastisch gaat, wanneer zijn wij dan eindelijk aan de beurt?", zegt oud-ambtenaar Alfonso Sierra (75). Stank voor dank concludeert hij, want waren het niet juist de pensionistas die tijdens de crisis hun werkloze kinderen in huis namen en alle rekeningen betaalden?

Oud-schoonmaakster Blanca Echverría (65) doet nog steeds aan nazorg: "Als ik naar de supermarkt ga, neem ik een extra tas boodschappen mee voor mijn dochter. Ze woont weer op zichzelf maar houdt gewoon niet genoeg over." Niet dat de Echeverías het breed hebben. Zo moet haar man, die 52 jaar als automonteur werkte, het doen met een pensioen van maar 750 euro per maand. Maar niet iedereen heeft medelijden met de pensionistas: het is hen nog nooit zo goed gegaan in absolute cijfers en in vergelijking met de rest van de bevolking.

Zij moeten maar even geduld hebben tot de rest van het land weer op orde is, betoogde socioloog Julio Carabaña in de krant El País. Borja Suárez, expert arbeidsrecht en sociale zekerheid aan de Autonome Universiteit in Madrid valt hem bij. "De gepensioneerden hebben het relatief goed. Al moet er wel iets gedaan worden tegen de koopkrachtdaling die op termijn behoorlijk kan oplopen", zegt hij.

Nieuwe generatie

Hoewel de pensioenen niet gespaard bleven van anti-crisismaatregelen hebben de pensionistas als groep de crisis het best doorstaan, een bewijs van het succes van het Spaanse pensioensysteem, vindt Suárez. Demonstranten Sierra en Quiñones zijn na de manifestatie een café ingedoken. Zij willen best toegeven dat hen zelf het water niet aan de lippen staat. Het gemiddelde pensioen in Baskenland ligt zelfs iets boven het landelijk gemiddelde van ongeveer 930 euro per maand. "Wij gaan vooral de straat op voor de nieuwe generatie. Voor mijn veertigjarige zoon die nog thuis woont en voor mijn kleinkinderen, als hij ooit nog kinderen krijgt", zegt Sierra.

Spanje heeft namelijk een van de laagste geboortecijfers van Europa, en Sierra en Quiñones vrezen dat hun nazaten als het zo doorgaat helemaal niet meer op een pensioen hoeven te rekenen. De senioren hebben in ieder geval een snaar geraakt bij Spaanse politiek. In alle haast beloofde de conservatieve Volkspartij, die een oude achterban heeft, in de nog goed te keuren begroting van dit jaar ophoging van de laagste pensioenen. Dit voorstel lijkt er wel doorheen te komen.

"Het is niet meer dan een bos wortelen", vindt Quiñones. "Wij hebben jaren voor onze pensioenen gevochten. Dat wordt nu afgepakt". Vooralsnog blijft hij daarom elke maandag de straat op gaan. Ook de ouderen blijken makkelijk te mobiliseren door sociale media, net zoals de jongeren dat deden tijdens de crisis. "Wij zijn ook heel bedreven in WhatsApp hoor", verklaart Quiñones.

De volgende grote demonstraties staat op zaterdag 26 mei gepland. De regering is er niet blij mee. Het ontlokte een woordvoerster van premier Rajoy tot een opmerking voor een openstaande microfoon die er in een beschaafdere vertaling er op neer komt dat de gepensioneerden de pot op kunnen met hun eisen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden